Van 1 september tot en met 26 oktober is in het HCL (Historisch Centrum Leeuwarden) de mini-expositie De vogels van Heerkens te bezichtigen. In deze mini-expositie staat het ambachtelijke boekproject De vogels van Heerkens van Frisian Colorist & Restorers uit Leeuwarden centraal.
Het project dat resulteerde in een prachtige publicatie. De oorspronkelijk door Gerard Nicolaas Heerkens (1726-1801) in het Latijn geschreven vogelverzen Aves Fisicae (1788) zijn vertaald naar het Nederlands, Fries en Gronings. Tevens zijn de gedichten, die uiterlijk, gedrag en leefomgeving van een tiental vogels beschrijven, voorzien van afbeeldingen.
Dit project en de publicatie is een ode aan de 18e-eeuwse arts en dichter Gerard Nicolaas Heerkens uit Groningen, verguisd in eigen kringen maar een graag geziene gast rond de Franse verlichtingsfilosoof Voltaire.
In deze mini-expositie zijn o.a. de originele handgekleurde tekeningen te bezichtigen, wordt het ambachtelijke boekdruk- en inbindproces zichtbaar gemaakt en kom je meer te weten over de excentrieke Groningse arts en dichter Gerard Nicolaas Heerkens.
Kleurrijke persoonlijkheid
Gerard Nicolaas Heerkens (1726-1801) was een kleurrijke persoon. Als student maakte hij zich met zijn gedichten in het openbare literaire leven in Groningen zo onmogelijk dat zijn vader hem naar Leiden stuurde om daar zijn studie Geneeskunde voort te zetten. Ondanks dat zijn gedichten in Leiden niet het grote publiek bereikten kreeg zijn dichtkunst in het buitenland wel waardering. Hij onderhield contacten met schrijvers en literatuurliefhebbers in heel West-Europa. Hij vestigde zich tijdelijk in Parijs waar hij deel uit maakte van de kringen rond de verlichtingsfilosoof Voltaire.
Lokale talen
De oorspronkelijk Latijnse vogelverzen zijn vertaald naar het Nederlands, Fries en Gronings. De vertalers – Niels Bakker, Goffe Jensma en Klaas Pieterman – maakten vertalingen die elk op een eigen manier de essentie van de Latijnse tekst van Heerkens vangen en waarin het karakter van de locale talen een dimensie toevoegen.
Ambachtelijk:
Het Leeuwarder boekrestauratieatelier Frisian Colorists & Restorers vervaardigde voor dit project een met handmarmers gebonden exemplaar van het boek met bladzijden van handgeschept papier. Nieuw zijn de prenten van illustrator Siebrand Doornkamp. De prenten werden gedrukt op een antieke cilinderhandpers en met de hand ingekleurd volgens ambachtelijk proces door het atelier.
De vogels van Heerkens is een liefdevol monumentje voor de dwarse dichter Heerkens, dat met het gebruik van streektaal, historiserende prenten en ambachtelijke productieprocessen een stukje Noord-Nederlandse natuur en cultuur van ruim 250 jaar geleden weer tastbaar maakt.
