Volkskrant, 17 december 1999

(door Ed Schilders)

Verhuizen

Mevrouw P.R. Dam heeft nog met hem samengewerkt op het Gemeentearchief van Leeuwarden [sinds mei 2001 HCL]. Drs. Jan de Roos, geboren in 1902, was toen al gepensioneerd, maar hij bleef zich onbezoldigd inzetten voor het archief, onder andere bij de ontsluiting van de collectie affiches uit de oorlogsjaren, die hij indertijd zelf had bijeengebracht en aan het archief geschonken.

In 1990, vier jaar na de dood van De Roos, werd de verzameling tentoongesteld en verscheen een catalogus onder redactie van P.R. Dam en Joh. Schaafsma. Jan de Roos bezat zoveel collecties -behalve van papier ook archeologische- dat er voor hemzelf gedurende zijn laatste levensjaren geen plaats meer was in zijn huis aan de Bleeklaan in Leeuwarden. Ook het huis schonk hij bij testament aan het archief.

Was Jan de Roos ook als lezer zo bijzonder dat ik hem hier op de tweede plaats mag zetten bij de verkiezing van de "Lezer van het millennium"? Het kan bijna niet anders, met zoveel papier thuis en op de werkplek. Van zijn ook als lezer ongewone verdiensten was ik eigenlijk meteen overtuigd nadat ik voor het eerst een anekdote over hem hoorde vertellen.

Het moet in 1911 geweest zijn, concludeer ik uit de tentoonstellingscatalogus. Het gezin De Roos ging verhuizen. Alles was in gereedheid gebracht, de verhuizer kwam voorrijden, er werd hard gewerkt. Alleen: Jantje de Roos zat nog te lezen in bed, en was niet van zins daarmee op te houden. Men heeft toen, zo is mij verzekerd, Jantje met bed en al opgepakt en in de verhuiswagen gezet. Op het nieuwe adres is hij als eerste uitgeladen. En hij las nog steeds.

Terug