Iris Jacké ontdekt: familiegeschiedenis is eigenlijk best wel cool!

Nieuwsgierig zijn naar de afkomst van je familie is een fenomeen dat zich doorgaans met het vorderen der jaren begint op te dringen. Het besef dat het leven eindig is, in combinatie met het verlangen om een bevestiging te krijgen van de veelal fantastische verhalen die al een levenlang in familieverband zijn verteld, doet mensen, wanneer het werkzame leven erop zit en men er tijd voor kan vrijmaken, de stoute schoenen aantrekken om bij archiefinstellingen het naadje van de kous te achterhalen. Vaak waren het de wat oudere krasse knarren die dag in dag uit oude vergeelde paperassen aan het doorspitten waren, in de hoop een weer een tipje van hun familiegeschiedenis bloot te leggen.

Zo niet de nog jeugdig ogende 20-jarige Iris Jacké, die van school de opdracht kreeg om eens in haar familiegeschiedenis te duiken, temeer daar haar toch wel wat Frans klinkende familienaam vele Friese wenkbrauwen deed fronsen. Zelf had Iris van huis uit haar hele leven al meegekregen dat haar familienaam een Duitse oorsprong had, doch doordat de naam van haar overgrootvader Jacké, dus de vader van haar grootvader, haar niet bekend was en hijzelf ook te kennen had gegeven deze niet te hebben gekend, dreigde het spoor in verband met de Wet Bescherming Persoonsgegevens meteen al vast te lopen. Reden dus voor Iris om contact met het Historisch Centrum Leeuwarden op te nemen met de vraag: 'Hoe nu verder?'

Een dol enthousiaste Iris (links) en tante Racha bij vertrek uit het HCL, popelend om hun onderzoek thuis op de pc voort te zetten
Een dol enthousiaste Iris (links) en Racha Jacké bij vertrek uit het HCL, popelend om hun familieonderzoek thuis op de pc voort te zetten

Aangezien haar opa in 1941 was geboren en Iris alleen via diens geboorteakte achter de namen van haar overgrootouders kon komen, werd aan de gemeentearchivaris ontheffing van de openbaarheidsbeperking verzocht, hetgeen slechts een formaliteit bleek. Het gewenste register zou op zaterdagmiddag in het informatiecentrum voor haar worden klaargelegd, zodat het die middag kon worden ingekeken en ze verder op weg kon worden geholpen met het naspeuren van haar 'roots'.

Aldus toog Iris met haar 6 jaar jongere tante (!) Racha Jacké naar de Groeneweg 1, alwaar zij er al snel achter kwam dat opa helemaal niet in Leeuwarden geboren was, doch in het destijds nog tot de gemeente Leeuwarderadeel behorende Huizum. Probleempje! Leeuwarden beschikte namelijk nog niet over de geboorteregisters van Leeuwarderadeel van na 1920. Deze zullen in verband met de op handen zijnde gemeentelijke herindeling per 1 januari 1918 pas in de loop van volgend jaar naar het HCL worden overgebracht. Om teleurstelling te voorkomen hadden medewerkers van het HCL de digitale persoonskaart van opa Jacké bekeken om op deze wijze achter de naam van Iris' overgrootvader te komen. En wat bleek? Opa had de familienaam van zijn destijds ongehuwde moeder Antje Aaltje Jacké (1908-1991) meegekregen, die in juni 1941 hoogzwanger vanuit Haarlem, alwaar ze sedert 1934 een dienstbetrekking had, naar Friesland terugkeerde om in Huizum te gaan wonen.

Nader onderzoek leerde dat Antje Aaltje op 25 december 1908 aan het Noordvliet 497 in Leeuwarden was geboren, als tweede kind uit het huwelijk van Johan Lodewijk Jacké (1877-1952) en Antje Dijkstra. Helemaal enthousiast werden de dames toen hen werd verteld dat het huisje zeer waarschijnlijk nog bestond.

Het Noordvliet in juli 2016, met in het midden nr. 497 (2e dakkapel van rechts huis met rode dakpannen). Foto: Google Streetview
Het Noordvliet in juli 2016, met in het midden nr. 497 (2e dakkapel van rechts van het huis met de rode dakpannen), waar in 1908 overgrootmoeder Antje Aaltje Jacké werd geboren. Foto: Google Streetview

Vervolgens werd door HCL-mewerker Jan Faber even een snel lijntje getrokken naar de vroegst bekende stamvader van de Leeuwarder familie Jacké, Johann Ludewig (1808-1882) die zich in 1837 vanuit de hanzestad Einbeck in het voormalige koninkrijk Hannover als schoenmaker in Leeuwarden vestigde en in 1849 huwde met Gerritje Loijenga, bij wie hij reeds vier kinderen had verwekt. Blijkens zijn overlijdensacte was hij een zoon van de metselaarsgezel Johann Heinrich Friedrich Jacke en Louisa Juliana Niehoff. Een afschrift van zijn doopinschrijving uit 1808 werd aangetroffen onder de huwelijksbijlagen.

De tegenwoordige Tiedexer Strasse in Einbeck in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Bron: Wikipedia.
De tegenwoordige Tiedexer Strasse in de voormalige hanzestad Einbeck in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Bron: Wikipedia.

Uiteindelijk vertrokken Iris en Racha - overdonderd door hun bijzondere familieverleden - naar huis, om thuis, via de gedigitaliseerde registers van de Burgerlijke Stand en de Bevolkingsregisters van Leeuwarden, alle nakomelingen van Johann Ludewig en Gerritje Loijenga in kaart te brengen!

Terug