Oorlogsdagboek Goffe Miedema


N.B. In 2011 werd duidelijk dat het NIOD beschikt over een kopie van het originele handschrift. Er zijn enkele kleine verschillen met de uitgetypte versie (op deze site). Bekijk hier een vergelijking.

g miedema2

Inleiding

Goffe Miedema (1911-2000) had in Leeuwarden een zaak in meubels, matrassen en textiel. In de oorlogs-periode woonde hij boven zijn winkel aan de Nieuwestad nr. 79. Van september 1939 tot juli 1945 hield hij een dagboek bij. Dit oorlogsdagboek is nu beschik-baar op de website van het HCL.
Miedema gaf zijn dagboeken, evenals zijn bedrijfsarchief, in 1978 in bewaring aan het Gemeentearchief Leeuwarden, het tegenwoordige Historisch Centrum Leeuwarden. De kinderen van Goffe Miedema, die 11 januari 2000 te Drachten overleed, gaven het HCL in mei 2005 toestemming voor de publicatie op het internet.

 

Opzet van het dagboek

Miedema had door de oorlogsomstandigheden niet veel te doen in de zaak, waardoor hij tijd had om een dagboek bij te houden. Gemiddeld eens in de twee weken schreef hij iets op, meestal met vermelding van de datum. De laatste oorlogsmaanden zijn sterk oververtegenwoordigd. Op 17 juli 1945 stopt Miedema met schrijven. Uit 1967 dateert nog een naschrift. Hij voegde allerlei originele documenten toe aan zijn dagboek, zoals krantenknipsels, bonnen, brieven, kindertekeningen en foto’s. De originele foto's en documenten kunt u nu aanklikken in de tekst waarna ze in een pop-up verschijnen.

Inhoud van het dagboek

Miedema schrijft bloemrijk en tamelijk wijdlopig, maar wel met enige humor en relati-vering en is openhartig over privé zaken (over sex en anti-conceptie bijv.). Zijn dagboek geeft een beeld van zijn persoonlijke gezins-leven, het dagelijks leven , zijn bedrijf, de weersomstandig-heden. Maar ook de lokale gebeurtenissen en nationaal en internationaal nieuws komt aan bod. De schrijver lijkt goed geïnformeerd. Zijn bronnen zijn: eigen waarneming, kranten, radio en geruchten. Daarbij was het ook gunstig dat hij de Engelse taal beheerste. Hij was anti-Duits, maar was niet actief bij het verzet betrokken. Hoewel hij eerst een genuanceerd standpunt inneemt (‘elk land vecht immer voor zichzelf’), laat hij zich gaandeweg steeds kritischer uit over de bezetter. Miedema heeft zelf niet veel te lijden van de oorlog, hoewel de zaken slecht gaan. Hij klaagt wel over schaarste, smokkel, hamsterwoede en de tewerkstelling in Duitsland van zoveel jonge mensen. Miedema neemt in zijn dagboek geen blad voor de mond. Al in augustus 1942 schrijft hij dat het slecht met de naar het oosten getransporteerde joden afloopt. Over Joden merkt hij op: ‘Een groep mensen die waarschijnlijk iets meer geniale exemplaren bezit en mogelijk ook wat meer slemielen’.

metverloofde
g miedema1

Bewerking van het dagboek

Miedema’s dagboek bestaat uit drie ringbanden met losse bladen. Het is de door hemzelf in de jaren zeventig overgetypte versie; het originele handschrift is vernietigd. Het lijkt of bij het overtypen gedeelten zijn weggelaten, maar zeker is dit niet. Mensen die Miedema gekend hebben, roemen overigens zijn eerlijkheid en degelijkheid. Waarschijnlijk was het Miedema’s bedoeling de dagboeken toegankelijker te maken voor anderen (‘jonge mensen’). Begin 2005 is het materiaal door HCL-medewerkers digitaal bewerkt t.b.v. de website van het HCL. De tekst is letterlijk overgenomen, dus met typ- en stijlfouten, inconsequente spelling en eigen bedenksels. De webtekst is alleen steekproefs-gewijs gecontroleerd, er zijn misschien nieuwe typfouten ingeslopen. Af en toe zijn in erg lange zinnen komma’s geplaatst ten behoeve van de leesbaarheid. Soms komt een Fries woord of zinsnede voor: ‘poter’, ‘De piene komt vansels!’. De originele tekst had geen indeling in hoofdstukken en was één brei aan tekst. In 2010 heeft de tekst een mooie lay out gekregen met datering, alinea's en witregels zodat de leesbaarheid sterk verbeterd is. De tekst omvat ongeveer 160.000 woorden.

Personalia

Goffe Miedema werd in 1911 geboren in Leeuwarden. Zijn ouders waren: Sieds Miedema, geb. 1875 in St. Anna Parochie, en Jacoba de Jong, geb. 1876 in Ee. Zij hadden in Leeuwarden een manufacturenhandel en begonnen later een winkel in bedden. Goffe woonde in de jaren dertig bij zijn ouders in de Fonteinstraat, gedurende de oorlog boven zijn eigen zaak aan de Nieuwestad nr. 79 (tegenover C & A) en later aan de Tylkedam. In 1989 verhuisde hij naar een serviceflat in Drachten.

Terug