Meneer Schaafsma (1942)


Interview door: Kim van den Bos (14 jaar), leerling Piter Jelles Aldlân


Introductie

Anne Gerrit Schaafsma ( Anne Gerrit naar de beide opa's) is geboren in de Mezenstraat in Leeuwarden op 1 september 1942. Hij heeft één zus en vier broers. Zijn vaders beroep was progeurhouder en moeder was huisvrouw. Het gezin woonde in Leeuwarden. Anne Gerrit ging naar de lagere school ‘School 14' en daarna de ‘Vijverschool' en als laatst de ‘Ambachtsschool'.


Opvoeding

Waar bent u geboren?
Leeuwarden, Mezenstraat

Wanneer bent u precies geboren?
1 september 1942

Hoe heetten uw vader en moeder? 
Johannes Schaafsma en Margaretha Henriette Hidma. Moeder is 2 jaar geleden op 93 jarige leeftijd overleden.

Wat waren uw vader en moeder van beroep?
Moeder was huisvrouw, hulp in de huishouding bij andere families. Vader heeft verschillende beroepen gehad, was uiteindelijk werkzaam als progeurhouder, nu bedrijfseconoom.

Had u broers of zussen?
Zelf de oudste, een zus, ze heet Fetje Elisabeth (roepnaam Bettie) naar de beide oma's. Vier broers, Gerrit Johannes, Herman Sjouke, Sjouke (...), en Martin (vernoemd naar tante Martha)

Bent u gelovig opgevoed?
Nee.

U was onze leeftijd in de jaren '50. Wat denkt u dat er veranderd is in de opvoeding van kinderen?
Heel veel, vooral strenger opgevoed, alles is nu veel losser. Het was vooral anders. Vroeger waren kinderen veel afstandelijker tegenover leraren, hij vind het niet echt goed als leraren met de voornaam aan worden gesproken. Hij denkt dat school nu leuker is voor de jongeren. Leraren sloegen en knepen vroeger ook. Soms is dat niet verkeerd, maar niet te veel. Hij heeft hier niet heel   veel last van gehad. Leraar Bouke v.d. Wal, viel telkens in slaap omdat hij ‘s avonds een cabaretier was, en dus 's ochtends heel moe was. Het is ook wel eens gebeurd dat de leraar wegging om stoute kinderen te straffen, en dat de ‘knappe kop' van de klas het gewoon overnam. Dat vond hij heel bijzonder.


Vrije tijd en vakanties

Wat vond u leuk om te doen in uw vrije tijd?
Vrije tijd werd altijd beperkt door de financiën. Ze zijn nooit echt arm geweest, maar het was geen ‘vetpot'.
Hij is opgegroeid met de korfbal club. Daar heeft hij vanaf zijn 7de tot dat hij in dienst ging gespeeld. Toen werd de club ook opgeheven.
Hij was klusjes man, maar in zijn vrije tijd was hij ook altijd aan het klussen. Dat heeft hij altijd leuk gevonden. Ook heeft hij wel wat geschilderd, postzegels verzameld.
Hij had een caravan en een bootje, dat vond hij ook wel leuk.

Ging u ook op vakantie?
Ja. Toen hij jong was, was dat niet zo voor de hand liggend. Toen hij ongeveer 7 was, bestond de vakantie uit een paar dagen kamperen op de Houtwielen met de HELE familie. Op de Grote Wielen, met een grote legertent gingen ze kamperen. Later, toen hij een jaar of 12, 13 was, zijn ze op de Veluwe geweest. Nog weer later gingen ze naar de Waddeneilanden. Toen hij ongeveer 14 was ging hij op vakantie naar Ameland. Op de 10de dag zijn ze opgestapt en weer naar huis gegaan, want toen was het geld op. Vanaf die tijd zijn ze vaker naar de eilanden geweest. Hij is zelf later vaak met zijn kameraden naar Vlieland geweest. Toen hij trouwde is hij ook altijd naar Vlieland geweest. Later is hij met zijn kinderen naar een camping in de buurt geweest. Toen de kinderen groot waren en niet meer mee wouden zijn ze naar Vlieland geweest. Hij is een keer in het buitenland op vakantie geweest  in Duitsland op een camping aan de Rijn. De tochtjes op de Rijn: dat was niks voor hem. ‘'Oh, een berg, een ruïne. Oh, nog een berg, nog een ruïne.'' Hij is later met vakantie nooit meer buiten Friesland geweest. Zijn vrouw is wel eens met de kinderen naar Spanje geweest. Zijn kinderen zijn toen ze groot waren wel vaak naar het buitenland op vakantie geweest. Hij heeft nooit de behoefte gehad en nooit nieuwsgierig geweest naar het buitenland.

Nu kunnen jongeren in een paar seconden sms'en of een berichtje sturen via het internet. Hoe bleef  u vroeger in contact met uw vrienden?
Ze hadden wel een telefoon, maar die gebruikten ze eigenlijk nooit, dat was niet algemeen. Ze hadden zelf geen telefoon, dus ze moesten een openbare gebruiken. Ze zochten elkaar gewoon op. De vrienden die hij had waren vaak buurjongens. Ze zaten allemaal op de korfbalclub. Later is hij op de dagbesteding (50 jaar later ongeveer) nog een vrouw tegengekomen die ook in het korfbal team speelde.

Meestal troffen ze elkaar bij Wybs (nu Sybs), dat was een Koffiebar.

Wat deed u graag met uw vrienden? 
Hij ging vaak met zijn vrienden meisjes te zoeken en te vinden. Hij was wat jonger dan de anderen, dus het lukte zijn vrienden wat beter dan hem. Hij was later ook altijd de jongste.

Ze gingen ook vaak naar de koffie bar. Vaak spijbelde hij om daarheen te gaan.


School en werk

Waar heeft u op school gezeten?
Lagere school, Tjerk Hiddesstraat, School 14. In die tijd hadden de scholen nummers. Het waren toen twee scholen in een, school 14 en school 23. Daarna is hij naar de VHLO op de Vijverschool gegaan, dat was aan de Oosterkade waar  nu het Tryater zit, zat toen die school. En daarna op de ambachtsschool in de Bote van Bolswertstraat. Waar nu een parkje zit was toen de ambachtsschool. Tot op 17 jarige leeftijd heeft hij op school gezeten. Dat was ook vreemd vroeger, want je ging niet in augustus of september naar de nieuwe school maar in april. De ambachtsschool duurde 4 jaar.

Heeft u ook gestudeerd, zo ja, wat en waar?
Nee.

Wat was uw eerste baantje?
Hij was als enige als elektricien gezakt, hij heeft wel werk kunnen krijgen bij een elektrotechnisch bureau. Hij wilde helemaal niet werken, hij kon werk krijgen bij een installatie bureau, in Harlingen en dan kon hij 14 gulden in de week verdienen, maar dit werk heeft hij niet aangenomen omdat er geen reiskostenvergoeding was. Later is hij op transport gezet naar Amsterdam, waar hij bij zijn opa in de fabriek als  onderhouds elektricien aan het werk kon. Dat vond hij wel interessant. Het was een jute zakken fabriek. Ze maakten en verhandelden ze er. Zijn opa heeft z'n hele leven niks anders gedaan dan het sorteren van jute zakken. Meneer Schaafsma vond dit werk best wel leuk. Deze baan duurde ongeveer 3 maanden. Toen ging zijn opa met pensioen Op woensdag ging de opa met pensioen en op donderdag kwam de verhuiswagen om hen terug te verhuizen naar Leeuwarden. Vroeger ‘ruilden' mensen hun huurhuizen. Op de weg naar Leeuwarden kwam er een steen door de voorruit. De hele voorruit was kapot en iedereen zat onder het glas. Toen kwamen ze thuis en toen had zijn vader werk voor hem gezocht. De komende maandag begon hij. Hij heeft in zijn hele werkende leven maar één vrije dag gehad, behalve vakanties en feestdagen. Hij heeft nooit meer zonder werk gezeten. Zijn nieuwe baan was bij de firma Westra in de Schrans. Hij heeft daar een jaar of 15 gewerkt. Hij was 18 toen hij daar kwam. Hij is toen in dienst geweest, en daar heeft hij TBC gekregen, toen heeft hij 18 weken//maanden (?) in het sanatorium gelegen. Daarna is hij werkzaam geweest bij  Aldlan State, aan de Hempense weg. Daar heeft hij 27 jaar gewerkt, tot zijn pensioen. Dus ondanks dat hij gezakt was is hij zijn hele leven in de technische dienst geweest. Hij vond het leuk om tussendoor wat klusjes te doen.


Kleding en Muziek

Wat voor kleding was er in de mode toen u een tiener was?
Toen waren de spijkerbroeken net nieuw in Nederland. Dat was toen helemaal in de mode. Hele wijde pijpen waren ook in de mode. Er was ook iets dat een plusfour/drollenvanger heette.
Hij heeft  een groot deel van de lagere schooltijd korte broeken aangehad.
Ook droegen ze vroegen manchester broeken. Dat was met een soort van ribbels. Nu heten die broeken ribbroeken.
Kleermakers waren er ook veel meer. De kleermakers zaten dan in de kleermakerszit óp de tafel te werken.
Jongens droegen vaak een korte broek, lange kousen en klompen eronder. Dat was heel gewoon.

Naar wat voor  muziek luisterde u toen u een tiener was?
Hij is een liefhebber van Neil Diamond. Dat is hij altijd geweest. En Dr. Hook


Geschiedenis

Hoe heeft u de Elfsteden tocht van 1963 meegemaakt?
Die heeft hij niet meegemaakt, want toen zat hij dus in het Sanatorium. Hij weet nog wel dat het een strenge winter was, dat was ook een van de redenen dat hij ziek is geworden. Hij heeft daar wel via de televisie het een beetje gevolgd. Soms waren er in het Sanatorium optredens voor het vermaak.

Heeft u de oorlog bewust meegemaakt?
Nee, ik snap ook nooit dat iemand kan zeggen van toen ik 3 was ‘'Toen dit, toen dat''


Mening

Wat vind u van de verandering van Leeuwarden door de jaren heen?
Er is heel veel bijgekomen. Zo was Aldlan bijvoorbeeld allemaal weiland. Bijvoorbeeld de demping van het Vliet vond hij vreselijk stom. ‘'Dat was dan verkeerstechnisch noodzakelijk en al die onzin''. Hij vond de nieuwe Harmonie en de uitbreiding van het gerechtsgebouw vreselijk stom, nog steeds. Hij heeft altijd de indruk gehad dat burgemeester van de Meulen voor Leeuwarden een drama was. Maar dat denkt hij nu niet meer.
Leeuwarden doet ontzettend zijn best om 100.000 inwoners te krijgen, maar dat lukt ze maar niet. Volgens hem hebben de nieuwbouw wijken niet veel nut.
‘'Er is heel wat veranderd, en niet altijd ten goede.''
‘'Ik heb altijd een beetje de indruk gehad dat het een derde rangs spulletje was bij de raad''

Wat zou u willen meegeven aan de jongeren die nu in Leeuwarden wonen?
'Ik kan eigenlijk alleen maar zeggen ik ben een Leeuwarder, ik heb altijd in Leeuwarden gewoond en ik zou nergens anders willen wonen. Nu wil ik natuurlijk niet zeggen dat iedereen in Leeuwarden moet blijven wonen. Ik sta wel achter dat liedje van....  hoe heet hij? Pieter Wilkes. Het was niks, het is niks, en het zal nooit wat worden.'' ‘'En wat ik jongeren in het algemeen wil meegeven is dat ik het belangrijk vind dat je jezelf blijft. Ik hou niet van die meelopers. Die zijn er in de massa. Je moet het lef hebben om daardoorheen te breken''


Conclusie

Ik vond het interview met meneer Schaafsma een leuk interview omdat je meer te weten komt over vroeger en hoe de dingen toen gingen.

Het viel me op dat meneer Schaafsma een gezellige man was en veel te vertellen had, hij ging ook wel eens   op een ander onderwerp over maar daardoor kon ik weer meer van hem te weten komen.

Een verschil tussen onze jeugd is dat ze vroeger geen computers hadden, geen mobiele telefoon om met vrienden af te spreken, ze kwamen elkaar gewoon tegen en wij sturen even een sms of berichtje om af te spreken met vrienden.

Terug naar overzicht interviews