NB: aan het toevoegen van achtergrondinformatie over de in deze lijst genoemde personen wordt verder gewerkt. Zie ook de verkiezingsuitslag Grootste Leeuwarder aller tijden, 3 november 2004.

Sportlieden:

1. Bep Andriessen, geb. ca. 1920. Wielrenner, promotor wielersport.

2. Waling Dijkstra, geb. 16 juli 1907 en overl. 19 febr. 1981 te Leeuwarden. Schaker. Was promotor van de Friese schaaksport, van 1938-1968 voorzitter van de Friese Schaakbond, voorzitter van Philidor. Hij was een kleinzoon van de schrijver Waling Dijkstra. In het dagelijks leven verffabrikant.

3. Hans Huizinga, geb. 7 sept. 1921 Greonterp. Atleet. Was drievoudig nationaal kampioen steeple-chase, Nederlands veldloopkampioen.

4. Haije Kramer, geb. 24 nov. 1917 Leeuwarden, overl. 2003. Internationaal schaakmeester, grootmeester correspondentieschaak, publiceerde schaakboeken en had een schaakrubriek in de Leeuwarder Courant.

5. Karst Leemburg, geb. 17 mei 1889 Terwispel, overl. 30 nov. 1958 Leeuwarden. Enige Leeuwarder winnaar van een Elfstedentocht, op 12 febr. 1929. Van beroep kolenvervoerder. Hij heeft in Huizum en op verschillende adressen in Leeuwarden gewoond. Ten tijde van de elfstedentocht woonde hij in de Lombokstraat 9.

6. Lammert Steinvoorte, geb. 1900, overl. 1992. Leeuwarder sportpionier, "bondsridder" van de KNVB.

Schrijvers:

7. Martin van Amerongen, geb. 8 okt. 1941 Amsterdam, overl. 11 mei 2002 Amsterdam. Journalist en schrijver. Werkte o.a bij Vrij Nederland, was vanaf 1984 hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Begon zijn carrière als journalist bij Het Vrije Volk in Leeuwarden.

8. Bert Bakker(Lambertus Jozef), geb. 3 april 1912 Huizum, overl. sept. 1969 Den Haag. Uitgever, dichter, schrijver. Dichtbundels: "Au revoir" (1934) en "Reizigers"(1935), roman: "Ieder is alleen (1937). In 1939 directeur van uitgevershuis Bert Bakker-Daamen NV. Behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog tot de Vrij Nederland-groep, was korte tijd directeur van Vrij Nederland. Richtte in 1953 het literaire tijdschrift Maatstaf op. Gaf ook het tijdschrift Critisch Bulletin uit.

9. Sjoukje Bokma de Boer, pseudoniem: Nienke van Hichtum, geb. 13 febr. 1860 Nes, overl. 9 jan. 1939 Hilversum. Kinderboekenschrijfster van o.a. het beroemde "Afke’s tiental" uit 1903. Was gehuwd met Pieter Jelles Troelstra. Het gezin Troelstra woonde tot 1889 in Huizum, daarna aan de Nieuwestad 113, van 1892-1893 in de Reijndersbuurt 5 en vertrok toen naar Nieuwer Amstel.

10. Alexander Cohen, geb. 27 sept. 1864 Leeuwarden, overl. 1961. Journalist en publicist. Keerde zich af van het conservatief joodse milieu en ontwikkelde anarchistische opvattingen, waar hij later weer vanaf stapte. Emigreerde naar Frankrijk. Zijn boek "In opstand" beschrijft zijn Leeuwarder jeugdherinneringen. Zijn geboortehuis op de hoek Voorstreek/Tuinen is afgebroken t.b.v. verbreding van de straat. In 1870 ging het gezin Cohen naar de Kelders 15.

11. Willem van Haren, geb. 21 febr. 1710 Leeuwarden, overl. 4 juli 1768 St. Oedenrode. Schrijver en politicus. Grietman van Het Bildt. In 1740 door de Friese Staten afgevaardigd naar Den Haag. Werkte mee aan de totstandkoming van de Vrede van Aken. Was ambassadeur bij de Oostenrijkse onderkoning in de Zuidelijke Nederlanden, woonde toen in Brussel. Verkeerde door zijn huwelijk met een hofdame aan het hof van Willem IV, maar raakte door sociale en financiële problemen uit de gunst en pleegde zelfmoord. In Leeuwarden had hij twee kinderen bij hellebaardiersdochter Maria Crullers en woonde hij in het pand Bij de Put 15, de tegenwoordige vrijmetselaarsloge.

12.Havank, pseudoniem van Hendrikus Frederikus (Hans) van der Kallen, geb. 19 febr. 1904 en overl. 22 juni 1964 te Leeuwarden. Schrijver van ruim dertig populaire detectiveromans, waarin inspecteur Carlier, bijgenaamd De Schaduw, de hoofdrol speelt. Het boek Circus Mikkenie speelt zich af in Leeuwarden. Havank is geboren aan de Wirdumerdijk 41, hij verbleef later vaak in Hotel Amicitia, waar hij ook overleed.

13. François HaverSchmidt, pseudoniem: Piet Paaltjens, geb. 14 febr. 1835 Leeuwarden, overl. 19 jan. 1894 Schiedam. Dichter en predikant. Schreef ironische gedichten. Studeerde theologie te Leiden en was predikant in o.a. Foudgum en Raard. Zijn vader was apotheker aan de Voorstreek 80.

14. Japik Hepkema, geb. 30 mei 1845 Oudeschoot, overl. 13 juli 1919 Leeuwarden. Oprichter van het "Nieuwsblad van Friesland" in 1874. Schrijver van volkshistorie en toneelstukken.

15. Bouke Jagt, geb. 1929 Tweede Exloërmond, overl. 23 okt. 1982 Franeker. Kinderboekenschrijver van o.a. de bekende series Edda en Wimmie, Mannetje Monkie. Was als schrijver het productiefst in de jaren vijftig en zestig. De in 1972 verschenen boeken "De Pozzebokken"en "De Boekebeesten" zijn bekroond met een zilveren griffel. Er is ook werk van hem in het Engels en het Fries vertaald. Peter Vos illustreerde diverse boeken van hem. Jagt was een kleurrijk figuur en leidde een onmaatschappelijk leven. Hij was een van de provo’s van het eerste uur en kwam na veel omzwervingen in de jaren zeventig naar Leeuwarden. De laatste jaren van zijn leven raakte Jagt vereenzaamd; hij overleed twee dagen nadat hij opgenomen was in het Psychiatrisch Ziekenhuis te Franeker.

16. Trui Jentink, geb. 9 juli 1852 Nijland, overl. 12 juli 1918 Leeuwarden. Journaliste. Gehuwd met Oebele Stellingwerf en dochter van dominee M.A. Jentink. Zij streed voor geheelonthouding, vrouwenemancipatie en sociale hervormingen. Werkte mee aan het Friese Volksblad en was redactrice van het Friese Weekblad.

17. Jef Last, geb. 2 mei 1898 Den Haag, overl. 1972 Laren. Dichter, prozaïst en sinoloog. Was bevriend met André Gide. Verbleef in de V.S., Spanje en Indonesië. Richtte tijdens de bezetting het illegale blad De Vonk op. Bracht zijn jeugd door in Leeuwarden.

18. Sjoerd Leiker, geb. 28 mei 1914 Drachten, overl. 1988. Journalist en romanschrijver. Redacteur van Het Vrije Volk, directeur van de RONO. Schreef romans over de bezettingstijd.

19. Theo Oegema van der Wal, pseudoniem: Theunis Oegema, geb. 25 okt. 1907, overl. 7 juni 2000. Journalist en schrijver. Woonde van 1937 tot 1973 in Parijs.

20. Obe Postma, geb. 29 maart 1868 Kornwerd, overl. 1963 Leeuwarden. Friese dichter en geschiedschrijver. Vertaalde gedichten van Rilke. Werkte als leraar en woonde vanaf zijn pensionering in 1933 in Leeuwarden.

21. Ype Schaaf, geb. 12 april 1930 Leeuwarden, overl. 16 aug. 2003 Utrecht, woonachtig in Dokkum. Predikant en publicist. Studeerde theologie in Groningen. Was radiomedewerker van de RONO en de IKOR. Vertrok in 1959 naar Kameroen om voor het Nederlands Bijbelgenootschap een distributiecentrum voor bijbels op te zetten en reisde daarna zes jaar door Afrika in de functie van publiciteitsadviseur van de Wereldbond van Bijbelgenootschappen. Werd in 1973 directeur van het hervormdewelzijnsorgaan It Skewiel. Was van 1977 tot 1990 hoofdredacteur van het Friesch Dagblad. Schreef in 1994 "Laarzen op de Lange Pijp" over Leeuwarden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ype Schaaf werd geboren in de Breedstraat 62, waar zijn vader een viswinkel dreef. Zijn grootvader was de cabaretier Ype Schaaf, overleden in 1930.

22. Jan Jacob Slauerhoff, geb. 15 sept. 1898 Leeuwarden, overl. 5 okt. 1936 Hilversum. Dichter en romanschrijver. Maakte als scheepsarts vele reizen naar het verre Oosten en Zuid-Amerika. Kenmerkend voor zijn rusteloze karakter is zijn beroemde dichtregel "Alleen in mijn gedichten kan ik wonen." De vader van Slauerhoff had een stoffeerderszaak aan de Voorstreek, eerst op nr. 33, waar Jan Jacob geboren is, vanaf 1906 op nr. 26.

23. Jan Jzn. Starter, geb. 1593 Londen of Amsterdam, overl. 1626 Hongarije. Woonde van 1614 tot 1620 in Leeuwarden. Was hier uitgever, boekverkoper, toneelschrijver en dichter. Richtte de rederijkerskamer "Och mocht het rysen" op. Zijn gedichtenbundel "Friesche lust-hof" uit 1621 is door Jacques Vredeman op muziek gezet. Starter trad later als historieschrijver in dienst van de graaf van Mansfeld en overleed tijdens een veldtocht.

24. Oebele Stellingwerf, geb. 24 sept. 1848 Tzum, overl. 29 jan. 1897 Leeuwarden. Journalist en politicus. Was opgeleid voor onderwijzer, maar werd blind in 1870. Stond samen met Waling Dijkstra aan het hoofd van het Fries Volksblad. Woonde vanaf 1880 in Leeuwarden, waar hij streed voor kiesrecht en sociale gerechtigheid. Was gehuwd met Trui Jentink. Richtte met Troelstra de Leeuwarder rederijkerskamer "Gysbert Japiks" op.

25. Simon Vestdijk, geb. 17 okt. 1898 Harlingen, overl. 23 maart 1971 Utrecht. Zeer productieve romanschrijver, dichter en essayïst. Was tevens korte tijd arts. Zat in Leeuwarden op dezelfde H.B.S. als Slauerhoff. Over deze periode gaat zijn roman "De andere school". Ook "De koperen tuin" speelt zich af in Leeuwarden. Vestdijk woonde in die tijd aan de Willemskade/hoek Zuiderstraat, inmiddels afgebroken.

26. Johan Winkler, geb. 12 sept. 1840 Leeuwarden, overl. 11 maart 1916 Haarlem. Medicus, maakte als scheepsarts van 1860-1864 reizen naar Indië. Vestigde zich in 1865 in Leeuwarden als genees- en verloskundige, later in Haarlem. Was daar tevens ambtenaar van de burgerlijke stand, lid van de gemeenteraad en kerkvoogd. Gaf in 1875 zijn dokterspraktijk op om zich geheel aan de studie van taal- en letterkunde, heem- en oudheidkunde te wijden. Publiceerde vele werken over Friese taal- en naamkunde. Onder het pseudoniem Gundebald schreef hij Friese novellen. Winkler was bevriend met de Vlaamse dichter Guido Gezelle, die het Fries van hem leerde.

Kunstenaars:

27. Gerhardus J. Adema, geb. 26 dec. 1898 Franeker. Beeldhouwer, portretschilder, restaurateur. Bezocht de ambachtsschool in Harlingen. Woonde vanaf 1923 in Leeuwarden, aan het Zuidvliet 2 en de Marssumerstraat 36, werkte bij schildersbedrijf Van Eerp. Ontwikkelde zich in z’n vrije tijd als beeldhouwer. Maakte vooral houten beelden van paarden. Maakte o.a. een beeld bij de voormalige ambachtsschool en de bronzen koe "Us Mem".

28. Lourens Alma Tadema(sir Lawrence), geb. 8 jan. 1836 Dronrijp, overl. 25 juli 1912 Wiesbaden. Historie- en portretschilder. Verbleef lange tijd in Londen, waar hij veel succes had. Werd in 1899 in de adelstand verheven. Van 1837 tot 1840 woonde hij in het huis Uniabuurt 8, waar zijn vader een notariskantoor had. Het gezin Tadema heeft ook op de hoek van de Weaze en het Zwitserswaltje gewoond (inmiddels afgebroken). Laurens volgde in Leeuwarden het Gymnasium en ging op zestienjarige leeftijd naar de Antwerpse Academie.

29. Gerrit Benner, geb. 31 juli 1897 Leeuwarden, overl. 19 nov. 1981 Nijemirdum. Schilder en tekenaar, autodidact. Zijn thema’s waren vooral het Friese land, de dieren, de lucht. Hij maakte ook wanddecoraties, o.a. in het Stadhuis van Amsterdam. Bezocht de schildersafdeling van de ambachtsschool, dreef gedurende twintig jaar met zijn vrouw een galanteriewinkel in de Pijlsteeg 3. Werkte daarnaast als postbeambte. Nadat in 1937 de zaak failliet ging, wijdde Benner zich geheel aan het kunstenaarschap. Zijn eerste expositie was in 1946. Hij vond weinig aansluiting in Friesland en verhuisde in 1953 naar Amsterdam. Betrok daar het atelier van Karel Appel en verwierf internationale bekendheid. Benner keerde in 1971 terug naar Friesland.

30. Maurits Cornelis Escher, geb. 17 juni 1898 Leeuwarden, overl. 27 maart 1972 Hilversum. Graficus, beroemd vanwege zijn ingenieuze ruimtelijke constructies en fantastische perspectieven. Is geboren in het pand van het huidige Princessehof, Grote Kerkstraat 11; bracht er de eerste vijf jaren van zijn leven door. Vader Escher was waterbouwkundig ingenieur bij Rijkswaterstaat. In 1903 verhuisde het gezin naar Arnhem.

31. Wybrand de Geest, geb. 16 aug. 1592 en overleden na 1660 te Leeuwarden. Portretschilder van het Friese hof en de adel. Was gehuwd met Hendrickje van Uylenburgh, zuster van Rembrandts vrouw Saskia.

32. Richard Hageman, geb. 8 juli 1881. Leeuwarden, overl. 6 maart 1966 Beverly Hills. Componist en acteur. Emigreerde in 1906 naar de V.S., was daar onder meer dirigent van de York Metropolitan Opera. Begon rond 1930 filmmuziek te componeren. Won een oscar voor de muziek bij de film "Stagecoach" in 1940. Acteerde in elf films met o.m. Elisabeth Taylor en David Niven. Geboren in de Sint Jacobsstraat 35.

33. Margaretha de Heer, schilderes van stillevens en landschappen met vogels. Werkte te Groningen van ca. 1629 tot 1650, na 1650 te Leeuwarden.

34. Piet van der Hem, geb. 9 sept. 1885 Wirdum, overl. 24 april 1961 Den Haag. Kunstschilder, tekenaar, lithograaf. Maakte portretten en voorstellingen van het mondaine leven.

35. Auke Hettema, geb. 7 dec. 1927 Leeuwarden, overl. 2004. Beeldhouwer. Maakte het monument van Piet Paaltjens te Leiden en te Leeuwarden o.a. het monument van de Elfstedentocht, het verzetsmonument en een bronsreliëf van J.J. Starter.

36. Cor Ket, geb. 16 jan. 1920 Leeuwarden, overl. 20 juni 1955 Groningen. Musicus. Dirigent van het Fries Orkest, oprichter van het Leeuwarder Bachkoor.

37. Willem Bartel van der Kooi, geb. 13 mei 1768 Augustinusga, overl. 14 juli 1836 Leeuwarden. Schilder van portretten en genrestukken. Lector in de tekenkunst aan de Franeker Hogeschool van 1798 tot 1811. Leermeester van vele Friese schilders.

38. Emanuel Murant, geb. 1622 Amsterdam, overl. ca 1700 te Leeuwarden. Trouwde in 1670 in Leeuwarden. Kunstschilder.

39. Rynoldus Popma van Oevering, gedoopt 6 jan. 1692 Warga, overl. 1782 Leeuwarden. Musicus. Organist van de Grote Kerk.

40. Piet Post, geb. 8 april 1919, overl. 1979. Organist, componist en dirigent. Dirigeerde uitvoeringen van de Mattheus Passie. Was organist in de Grote Kerk.

41. Cor Reisma, geb. 9 dec. 1902 Steenwijk, overl. 1962 Leeuwarden. Kunstschilder en glazenier. Schreef ook kunstkritieken.

42. George Stam, geb. 2 juli 1905 Rotterdam, overl. 1995. Musicus. Leider van het Leeuwarder muziekleven in de periode 1931-1949. Was organist in de Grote Kerk en dirigent van het Fries Orkest.

43. Harry Verbeke, geb. 1922, overl. 2004. Muzikant. Jazzsaxofonist, een van de "Diamond Five".

44. Hans Vredeman de Vries, geb. 1527 Leeuwarden, overl. na 1604. Architect, schilder, ornamenttekenaar.

Artiesten:


45. Douwe Bijlsma, bijgenaamd Slappe Douwe, de Boeienkoning, geb. 1896, overl. 1967.

46. Meyer Linnewiel, alias professor Kokadorus, geb. 22 maart 1867 Leeuwarden in de Speelmansstraat, overl. 27 mei 1934 Amsterdam. Standwerker. Verwierf op het Amstelveld in Amsterdam grote roem, heeft daar in 1977 een standbeeld gekregen.

47. Ritsko van Vliet sr., geb. 1923, overl 2001. Variété-artiest, goochelaar.

48. Tetman de Vries, geb. 1 maart 1915 Beetgumermolen, overl. 1988. Cabaretier, revueschrijver.

49. Mata Hari, artiestennaam van Margaretha Geertruida Zelle, geb. 7 aug. 1876 Leeuwarden, overl. 15 okt. 1917 Vincennes. Danseres. Verbleef met echtgenoot Rudolf MacLeod in Nederlands Indië, verliet hem en vestigde zich in 1903 in Parijs, waar zij haar danscarrière begon. Zij verkeerde als courtisane in de hoogste kringen, werd beschuldigd van spionage voor de Duitsers en gefusilleerd. Margaretha Zelle is geboren in het pand Kelders 33, waar haar vader een hoeden- en pettenwinkel dreef. Van 1883-1889 woonde zij in de Grote Kerkstraat 212. Toen vader Zelle failliet ging en haar ouders gingen scheiden verhuisde zij naar de bovenetage van Willemskade 30/hoek Schoolstraat. Zij bezocht de Hofschool aan het Raadhuisplein en de Middelbare Meisjesschool in de Grote Kerkstraat. In 1891 vertrok zij naar Leiden.

Bestuurders-politici:

50. Hendrik Algra, geb. 5 jan. 1896 Hardegarijp, overl. 1 juni 1982 Leeuwarden. Politcus en journalist, was aanvankelijk werkzaam in het onderwijs. Lid van de Eerste Kamer 1946-1969 voor de ARP; hoofdredacteur van het Friesch Dagblad van 1935-1977. Zat in de Tweede Wereldoorlog lange tijd gevangen vanwege zijn principiële standpunten.

51. Hans Willem van Aylva, geb. 1722 Leeuwarden, overl. 9 juni 1751 Den Haag. Militair, grietman van Baarderadeel (1747), gedeputeerde in de Raad van State, dijkgraaf der Vijf Deelen. Werd vanwege zijn rijkdom "de gouden Aylva" genoemd.

52. Viglius van Aytta, geb. 19 okt. 1507 Barrahuis, overl. 8 mei 1577 Brussel. Rechtsgeleerde en staatsman. Studeerde te Leiden en Leuven. Promoveerde 1529 te Valence. Juridisch hoogleraar te Padua en Ingolstadt. Kerkelijk rechter in het bisdom Münster. Lid van de Geheime Raad 1541-1569, Hof van Friesland 1544, Raad van State 1553. Chartermeester van Holland 1550, conservator der Bourgondische bibliotheek 1559. Was bevriend met Erasmus en door deze beïnvloed. Lees hier een interview in de Leeuwarder Courant van 1 november 2014 met emeritus hoogleraraar Prof. dr. Thomas Bianchi over Viglius van Aytta naar aanleiding van diens lezing in de Hervormde Kerk van Swichum op 2 november 2014.

53. Daam Fockema, geb. 6 juni 1771 Dokkum, overl. 31 juli 1855 Leeuwarden. Politicus en jurist. Promoveerde 1793 en was advocaat tot 1802; 1801 raadsheer bij het Hof van Friesland; lid Tweede Kamer 1822-1834. Kwam uit een patriottisch gezin en was gematigd revolutionair. Hield zich bezig met historische studie, woonde aan de Weaze.

54. P.A.V. baron van Harinxma thoe Slooten, (Pieter Albert Vincent) geb. 22 okt. 1870 Beetsterzwaag, overl. 5 aug. 1954 Olterterp. Commissaris der Koningin 1909-1945. Woonde in die hoedanigheid aan het Hofplein 29 in Leeuwarden. Studeerde rechten in Leiden. Werkzaam aan het dep. van Justitie, lid van de Centrale Raad van Beroep. Lid van het Fries Genootschap. Dankzij hem werden na de aanleg van de Afsluitdijk de zeedijken in Friesland verhoogd.

55. Maria Louise van Hessen-Kassel, in de volksmond Marijke Meu, geb. 7 febr. 1688 Kassel, overl. 9 april 1765 Leeuwarden. Zij huwde 26 april 1709 met Johan Willem Friso, die op 14 juli 1711 overleed. Zij liet in 1731 het Aylvahuis en de Papingastins in de Grote Kerkstraat verbouwen tot het Princessehof. Zij liet ook het buitenverblijf Mariënburg aan Achter de Hoven bouwen.

56. Idsert Frans van Humalda van Eysinga, geb. 26 jan. 1843 Leeuwarden, overl. 24 april 1907 Den Haag. Politicus en jurist. Liberaal raadslid van Leeuwarden, Fries Statenlid, lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van State 1884-1907. Streed voor verbetering van het onderwijs, richtte de Vereniging voor Volksonderwijs op. Componeerde daarnaast koorwerken.

57. Keimpe van Martena, geb. 1485 te Cornjum, overl. 1538 (?). Historicus en jurist, studeerde te Orléans. In 1515 raadsheer in het Hof. Schreef in 1528 het "Landboek".

58. Willem Lodewijk van Nassau, in de volksmond Us Heit, geb. 13 maart 1560 Dillenburg, overl. 31 mei 1620 Leeuwarden. Stadhouder. Oudste zoon van graaf Jan de Oude, kwam in 1577 naar de Nederlanden, trad in 1579 in Staatse dienst, streed als calvinist tegen Spanje. Was 1587-1588 gehuwd met Anna van Oranje. Zijn standbeeld staat sinds 1906 op het Hofplein te Leeuwarden.

59. Pieter Stuyvesant, geb. ca. 1611 (in Weststellingwerf?), overl. 1672 New York. Directeur-generaal van de kolonie Nieuw-Nederland, het latere New York. Woonde rond 1625 in Leeuwarden, de precieze plek is (nog) niet bekend.

60. Pieter Jelles Troelstra, geb. 20 april 1860 Leeuwarden, overl. 12 mei 1930 Den Haag. Politicus, advocaat, journalist en dichter. Werkte aanvankelijk als advocaat in Leeuwarden. Voorman van de SDAP, lid van de Tweede Kamer 1897-1925. Riep in 1918 op tot revolutie. Was gehuwd met Sjoukje Bokma de Boer, de kinderboekenschrijfster. Het gezin Troelstra woonde tot 1889 in Huizum, daarna aan de Nieuwestad 113, waar ook Troelstra’s advocatenkantoor gevestigd was, van 1892-1893 in de Reijndersbuurt 5 en vertrok toen naar Nieuwer Amstel.

61. Anne Vondeling, geb. 2 maart 1916 Appelscha, overl. 22 nov. 1979 Mechelen, bij een verkeersongeluk. Politicus. Voor de PvdA lid van de Tweede Kamer sinds 1946 en voorzitter van 1972-1979. Minister van landbouw, visserij en voedselvoorziening (1958), minister van financiën (1965). Hij woonde in Leeuwarden.

62. Wilco Julius van Welderen baron Rengers, geb. 14 nov. 1835 en overl. 21 febr. 1916 te Leeuwarden. Advocaat van 1861-1877, daarna politicus. Wethouder (1867-1877) en burgemeester van Leeuwarden (1877-1883) , lid van de Tweede Kamer (1883) en de Eerste Kamer (1888-1913). Gematigd liberaal, nam belangrijke maatregelen op het gebied van onderwijs en volksgezondheid. Was een vermogend grootgrondbezitter en geliefd onder het volk. In 1904 schonk hij een stuk grond van 3 ha aan de stad, om er een park aan te leggen: het Rengerspark aan de Spanjaardslaan, ontworpen door H. Copijn. De baron woonde aan de Ossekop 13, op de hoek van het Zwitserswaltje.

Architecten:

63. Jacob van Aken, overl. 1532. Bouwmeester van de Oldehove. Was in 1529 begonnen met de bouw van de toren, die reeds begon te verzakken toen hij tien meter hoog was. Er werd doorgebouwd tot veertig meter hoogte, de Oldehove stond toen anderhalve meter uit het lood.

64. Claes Bockes Balck, ged. 29 juli 1683 Leeuwarden, begr. 18 okt. 1748. Stadstimmerman, bouwde in 1715 het Stadhuis te Leeuwarden. Bouwde tevens sluizen met Willem Loré (1679-1744), o.a. Dokkumer Nieuwe Zijlen in 1729

65. Abe Bonnema, geb. 1926 Stiens, overl. 9 aug. 2001. Architect, studeerde aan de TH te Delft. Drukte zijn stempel op de na-oorlogse architectuur van Leeuwarden met de bouw van vele kantoren, flats, woningen, scholen en winkels. Zo bouwde hij De Bouhof (de NHL), het nieuwe gerechtsgebouw, de woontoren van de Avéro, het Medisch Centrum Leeuwarden. Zijn laatste schepping was de Achmeatoren aan de Sophialaan, het hoogste gebouw van Leeuwarden. Landelijk verwierf hij faam met de bouw van de kantoortoren van de Nationale Nederlanden in Rotterdam.

66. Willem Cornelis de Groot, geb. 6 okt. 1853 Hollum, overl. 19 juli 1939 Leeuwarden. Kwam in 1871 naar Leeuwarden, was in de leer bij de bouwkundige Jacob Douma. Bouwde het Gabbemagasthuis in de Wijbrand de Geeststraat, de Julianavleugel van het Nieuw Sint Anthonygasthuis, het Diaconessenhuis, de Noorderkerk, de nieuwe fundatie van de Westerkerk. Ontwierp woningcomplexen in de buurt Eigen Brood Bovenal, de Saskiastraten, de Hollanderwijk, de Oud-Indische buurt. W.C. de Groot was daarnaast bestuurslid van de Christelijke H.B.S. en ouderling van de Hervormde Gemeente. Hij woonde o.a. aan de Emmakade 43.

67. Hendrik Hendriks Kramer, geb. 10 nov. 1850 Woudsend, overl. 13 febr. 1934 Leeuwarden. Was in de leer bij Outshoorn in Amsterdam. Kwam in 1878 naar Leeuwarden vanuit Brussel, waar hij bij Henri Evers en Hendrik Beyart werkte. Ontwikkelde daar een neo-renaissancistische bouwstijl, die hij tot 1910 vasthield. Kramer bleef voor zijn geornamenteerde gebouwen veel bouwmaterialen uit België betrekken. In Leeuwarden ontwierp hij de herenhuizen Oostergrachtswal 93 (1883) en Over de Kelders 6, een bankgebouw aan de Tweebaksmarkt 41/hoek Nieuwstraatje (1885), een verzekeringskantoor aan de Eewal 59 (1896) en een pakhuis op nr. 86 (1898). In de Vredeman de Vriesstraat bouwde hij de Rijkslandbouwwinterschool (1916) en de Middelbare Technische School (inmiddels afgebroken). Kramer restaureerde kerken in o.a. Slappeterp, Warstiens en Kimswerd. De uitbreiding van het Provinciehuis (1908) aan de Tweebaksmarkt 52 is ook door hem ontworpen. Zelf woonde hij aan de Tweebaksmarkt 60.

68. Thomas Romein, geb. 16 dec. 1811 en overleden 24 februari 1881 te Leeuwarden. Stadsarchitect van 1845-1881. Hij ontwierp vele beeldbepalende gebouwen in Leeuwarden: de Manege, het Paleis van Justitie, het Beursgebouw, het Stedelijk Gymnasium, de Hoofdwacht. Romein was ook betrokken bij de demping van de grachten van de Eewal en de Nieuweburen. Hij woonde vanaf 1870 in het door hemzelf ontworpen pand Arendstuin 41.

69. Lucas Pieter Roodbaard, geb. 20 jan. 1782 Rolde, overl. 23 mei 1851 Leeuwarden. Landschaps- en tuinarchitect. Herschiep de Prinsentuin (1822), ontwierp de begraafplaats aan de Spanjaardslaan (1830).

70. Johannes J.M. Vegter, geb. 16 sept. 1906 Sappemeer, overl. 7 aug. 1982 Gorssel. Architect, rijksbouwmeester. Groeide op in Den Haag, studeerde bouwkunde in Delft, vestigde zich in 1935 in Leeuwarden aan de Harlingerstraatweg 26. Was van 1936 tot 1958 leraar aan de MTS/HTS, van 1958 tot 1975 rijksbouwmeester. Bouwde o.a. het provinciehuis in Arnhem, het nieuwe stadhuis en de studentensociëteit in Groningen, de gerechtsgebouwen in Hilversum en Wageningen, de watertorens in Dokkum en Drachten. In Leeuwarden o.a. de Kurioskerk, het gebouw van de Waterleiding aan het Zaailand, de Rijks Pedagogische Academie, woningen aan de Heliconweg, de Englumerstraat, de Harlingerstraatweg. Daarnaast restaureerde Vegter kerken, o.a. in Janum, en stadhuizen. Vegters architectenbureau hield zich ook bezig met stedebouwkundige uitbreidingsplannen voor gemeenten. In 1976 ging zoon ir. Chris Vegter een maatschap met zijn vader aan.

71. Piet de Vries, geb. 15 febr. 1897 Oostvoorne, overl. 14 aug. 1992 Bergen. Architect. Ontwierp de nieuwbouw van het Postkantoor aan de Tweebaksmarkt, het gebouw van de Keuringsdienst van Waren aan de Oostergoweg, woonhuizen aan de Groningerstraatweg, flatgebouwen aan de Verlengde Schrans en zijn eigen woonhuis/atelier aan de Druifstreek 63.

72. Dirk Frederik Wouda, geb. 5 april 1880 Noordhorn, overl. 11 juni 1961 Leeuwarden. Studeerde aan de Polytechnische School in Delft. Hoofdingenieur bij de Provinciale Waterstaat (1912-1947). Ontwierp het stoomgemaal te Tacozijl bij Lemmer (1920), de dijkverhoging tussen de Afsluitdijk en Zwarte Haan, de normalisering van de Linde. Ook het gebouw van de voormalige Buma Bibliotheek (1933), Grote Kerkstraat 29, waar tot 2007 het HCL gevestigd was, is een ontwerp van Wouda. Wouda was tevens voorzitter van de Ver. voor Middelbaar Technisch en Ambachtsonderwijs, de Woningvereniging Leeuwarden, en het Natuurkundig Genootschap. Daarnaast was Wouda lid van de Leeuwarder Schoonheidscommissie en de Provinciale Adviescommissie voor de Monumentenzorg. Hij woonde aan de Emmakade nummer 103, later op nummer 51.

Wetenschappers:

73. Johannes Bogerman, geb. ca. 1576 Uplewert, overl. 11 okt. 1637 Franeker. Theoloog. Voorzitter Dordtse synode in 1618, predikant in Leeuwarden, later hoogleraar in Franeker. "De man met de langste baard van Europa" stond bij het sterfbed van prins Maurits in 1625.

74. Jacob Botke, geb. 15 dec. 1877 Huizum, overl. 21 okt. 1939 Groningen. Bioloog. Pleitte voor beoefening van "geakunde".

75. Christine Buisman, geb. 22 maart 1900 Leeuwarden, overl. 27 maart 1936. Bioloog, internationaal iepziekte-expert. Dochter van Roelof Buisman (boterexporteur) en Hillegonda Cornelia Buisman-Blok Wybrandi (wethouder).

76. Menno van Coehoorn, geb. 1641 Britsum, overl. 17 maart 1704 Den Haag, begraven te Wyckel. Vestingbouwkundige. Was in 1695 directeur-generaal van de fortificaties; deed militaire uitvindingen. Woonde enkele jaren in Leeuwarden, boven of achter de cavaleriestallen in de Kleine Kerkstraat.

77. Wopke Eekhoff, geb. 2 maart 1809 en overl. 12 febr. 1880 te Leeuwarden. Stadsarchivaris van Leeuwarden van 1838-1880. Was de eerste archivaris van Nederland. Won in 1929 de Nutsprijs met zijn "Levensschetsen van beroemde Friezen." Publiceerde zeer veel over lokale en regionale geschiedenis.

78. Joost Hiddes Halbertsma, geb. 23 okt. 1789 Grou, overl. 27 febr. 1869 Deventer. Theoloog en schrijver. Fries taal- en volkskundige, volksopvoeder. Bevriend met Grimm, Bilderdijk e.a. Halbertsma was gedurende enkele jaren in de kost in Leeuwarden.

79. Ph. Kooperberg, geb. 26 juni 1849 Oosterhout, overl. 27 aug. 1917 Den Haag. Medicus. Directeur van het Stadsziekenhuis in Leeuwarden. Publiceerde in 1888 het baanbrekende "Geneeskundige plaatsbeschrijving van Leeuwarden." Hij woonde o.a. aan de Voorstreek en het Hofplein.

80. Eelco Verwijs, geb. 17 juli 1830 Deventer, overl. 28 maart 1880. Filoloog, archivaris-bibliothecaris van Friesland. Speelde een rol in de affaire rond het Oera-Linda boek.

81. Everwinus Wassenbergh, geb. 25 sept. 1742 Lekkum, overl. 3 dec. 1826 Franeker. Classicus. Hoogleraar in Deventer en Franeker, gaf ook colleges over Friese taal- en letterkunde.

82. Geert Aeilco Wumkes, geb. 4 sept. 1869 Joure, overl. 7 mei 1954 Huizum. Theoloog. Preekte in het Fries. Bibliothecaris van de Provinciale Bibliotheek; medeoprichter van het Kristlik Frysk Selskip; voorzitter van de Povinciale Friese Onderwijsraad.

83. David de Wied, geb. 12 jan. 1925 Deventer, overl. 21 feb. 2004. Farmacoloog, scheikundige. Promoveerde 1952 in de geneeskunde te Groningen. Was van 1950-1957 vebonden aan het Farmacologisch Laboratorium, doceerde experimentele endocrinologie, werd in 1963 hoogleraar in de farmacologie te Utrecht. Was hoofdredacteur van het European Journal of Pharmacologie. Verrichtte onderzoek naar het effect van schadelijke prikkels en farmaca op het centrale zenuwstelsel, waarmee hij internationale erkenning verwierf. In 1973 kreeg De Wied de Shellprijs en in 1981 een eredoctoraat van de State University of New York, ook eredoctoraten van Italiaanse, Hongaarse en Roemeense universiteiten. David de Wied is opgegroeid in Leeuwarden en woonde in de Tjerk Hiddesstraat 41.

Ondernemers:

84. Pieter Bokma sr., directeur NV Distilleerderij Bokma. Consul voor Duitsland in 1969. In 1990 stapte Bokma uit de zaak, die toen door Heineken werd overgenomen.

85. August Brenninkmeijer, samen met zijn broer Clemens oprichter van C & A. Hij was een zogenaamde "lapkepoep" uit Mettingen. Woonde aan de Nieuwestad.

86. Samuel Draisma van Valkenburg, levertraanfabrikant. Was aanvankelijk apotheker van "In de Gouden Cat" op de Brol, stichtte in 1855 een levertraanfabriek en verkaste naar de Doelestraat. De fabriek kreeg in 1955 het predikaat "koninklijke", vanwege de grote bijdrage aan de volksgezondheid.

87. Hans Falck, klokkengieter van Neurenberg. Werkte in Leeuwarden van 1616-1634, later in Rusland als kanonnengieter.

88. Tjeerd Herre Kingma, jurist. Zat in de directie van Kingma’s Bank ca. 1953-1975.

89. J.W. Koopmans, geb. 5 mei 1888 Leeuwarden, overl. 23 mei 1957 Mallorca. Directeur Koopmans Meelfabrieken. Voorzitter Kamer van Koophandel.

90. Herman van Slooten, geb. 1913 Leeuwarden. Bestuurder en ondernemer. Eigenaar van een veembedrijf. Schreef o.a. een gedenkboek van de Rotary Leeuwarden.

91. Willem Sprenger, geb. 11 sept. 1836 Oosterhout, overl. 21 sept. 1911 Leeuwarden. Uitgever, directeur van de Leeuwarder Courant (1869-1911). Nam in het Leeuwarder leven een belangrijke plaats in.

Diversen:

92. Titia Bergsma, geb. 13 febr. 1786 aan de Nieuwestad, overl. 2 april 1821 in Den Haag. Eerste westerse vrouw in Japan. Zij bracht de eerste helft van haar betrekkelijk korte leven door in Leeuwarden. Zij trouwde met de Haagse koopman Jan Cock Blomhoff, die 1816 het Japanse Decima als standplaats kreeg. Tegen de regels in reisde Titia met haar man en zoontje maandenlang door Japan. Daarmee is zij te beschouwen als de eerste Europese vrouw in dat land.

93. Nanning Hendrik Bulthuis
, geb. 1885 Huizum. Maakte houtsnijwerk. Zijn collectie bevindt zich in het Fries Museum.

94. Roosje Cohen, geb. 17 sept. 1881 Leeuwarden, in de Breedstraat. Marktvrouw en stadstype. Zij overleefde de oorlog dankzij haar gemengde huwelijk.

95. Doeke Wiegers Hellema, geb. 1766 Wirdum, overl. 1856. Onderwijzer, boer, belastingontvanger. Liet belangwekkende dagboeken na.

96. Nanne Ottema, geb. 4 mei 1874 Leeuwarden, overl. 20 juni 1955. Notaris en verzamelaar. Grondlegger van het museum het Princessehof.

97. Jan de Roos, geb. 1 maart 1902 en overl. 1986 te Leeuwarden. Verzamelaar. Was vele jaren, ook na zijn pensionering, verbonden aan het Gemeentearchief Leeuwarden (het huidige HCL), waar zijn collecties bewaard worden.

98. Saskia van Ulenburgh, gedoopt 2 aug. 1612, overl. 14 juni 1642 Amsterdam, de eerste vrouw van de kunstschilder Rembrandt van Rhijn. Geboren in het pand Ossekop 11, als jongste van de acht kinderen van burgemeester Rombertus van Ulenburgh en Siuckien Ulckedr. Aessinga. In 1624 werd Saskia wees en nam haar oudere zuster Hiske, getrouwd met dr. Gerryt van Loo, de opvoeding over. Via een neef, Hendrick van Ulenburgh, kwam Saskia in contact met Rembrandt. Het paar huwde op 22 juni 1634 in Sint Annaparochie. Zij kregen vier kinderen, van wie alleen Titus in leven bleef. Sakia overleed aan tbc, nog geen dertig jaar oud.

99. Hendrik Voordewind, geb. 5 aug. 1887 Leeuwarden. Commissaris van politie te Amsterdam. Schreef verschillende boeken over zijn ervaringen. Groeide op aan het Vliet.

100. ds. J.H. Zelle, gereformeerd predikant. Markant type en ver familielid van Mata Hari. Woonde in de Gysbert Japicxstraat.

Terug