Dagverhaal van de voornaamste gebeurtenissen, in bovengenoemde jaren te Leeuwarden voorgevallen, aangetekend door Roelof Storm...’ Aldus de beschrijving in de ‘inventaris’ van het oud-archief van Wopke Eekhoff. Eekhoff merkt tevens op: ’Afschrift van de eigenhandige aantekeningen die schijnbaar meest geringe voorvallen betreffen, doch in die dagen van den hoogsten voorspoed en de meeste kalmte, de latere onlusten voorbereidden’.

Storm behoorde tot de weinige nieuwkomers binnen het Leeuwarder patriciaat en bekleedde openbare functies tot hij in 1795 door het nieuwe gezag terzijde werd geschoven. In 1767 werd hij klerk op het provinciale kantoor der floreenrente, in 1768 hopman der schutterij, in 1782 lid van de vroedschap, terwijl hij van 1783-86 schepen en van 1789-1792 en 1794-95 burgemeester was.

Telgen uit het geslacht Storm worden al in de 17e eeuw vermeld als burger van Leeuwarden, eerst o.m. als mesmaker en passementswerker, later met beroepen als brouwer en convooimeester. Als zoon van Roelof Klaases Storm (rond 1750 kamerbewaarder der Provinciale Staten) en Margaretha Cristina Jansonius wordt Roelof geboren op 6 januari 1733. Hij huwt 17 december 1758 met Janke Exalto (dochter van Frans Exalto, koster van de Westerkerk) en overlijdt 20 oktober 1819 kinderloos. Van Roelof Storm is een ook boedelbeschrijving bewaard gebleven. Zie voor meer gegevens ook de afschriften van familieaantekeningen e.d. in ‘genealogisch dossier Storm’ en familiearchief Storm (in het Historisch Centrum Leeuwarden).

De stijl van Storm is over het algemeen vrij zakelijk en beknopt. De onderwerpen die hij beschrijft betreffen meestal gebeurtenissen in Leeuwarden en dan met name gebeurtenissen die zich afspelen in familie- en kennissenkring. Sterfgevallen worden iets persoonlijker behandeld. Ook het weer krijgt ruime aandacht. Een brede (en diepe) belangstelling voor zijn omgeving had Storm kennelijk niet echt. Regelmatig schrijft hij in zijn dagboek ‘niets voorgevallen’ o.i.d., terwijl er natuurlijk wel van alles gebeurde.

Van het dagboek van Storm zijn slechts enkele fragmenten overgebleven. Deze maken deel uit van de handschriftencollectie van het Friesch Genootschap (tegenwoordig in het Ryksargyf). Afschriften ervan worden eveneens bewaard in het familiearchief Storm en de ’afschriftencollectie Eekhoff’. Voor deze ‘bronnenuitgave’ is gebruik gemaakt van het door Eekhoff (in 1854) vervaardigde afschrift, dat door W. Dolk in 1961 werd gecollationeerd aan de hand van het origineel. De dagboekfragmenten hebben betrekking op de jaren 1774-1779, 1795-1796 en 1813-1814.

Journaal van het merkwaardigste gebeurde sedert 1 Janrij 1774.

Janrij 1 Zijn tot Magistraats Persoonen verkooren J. Tadema, Burgemr Teunis Haakma, Schepen, en R. Disselbloem, Bouwmeester.
van den 2 tot den 29 Zijn overleeden de Old Bode Bottinga, Student Winterswijk, Secrs Bosscha die men meent sig selven vergeven te hebben, om dat sijn boedel so deplomabel gesteld was. Procur Atsma, Wed. Schepen Cuperus, Juffer Scheltinga en Froukjen Dovalld(?).
29 Tot Secrs van ’t Hoff, in plaats van Bosscha, is aangesteld de eerste Deurwr : S. Elsinga, en in plaats van die tot eerste Deurwr Sierk Faber, en in plaats van de laatste tot Deurwr .. Cootstra, sijnde de aan de Tour staande Clercq van de Raadshr Wijckel. Tot Sollicitanten om het Secretaris plaats zijn geweest Jr Du Tour, Rollarius Ferwerda, Deurwr: Wassenberg. ’s Morgens te agt uir is overleeden Moeder Storm in den ouderdom van 70 Jaren, 5 Maanden en 12 dagen.
30 Niets voorgevallen.
31 Is overleeden de Hr Dois, welke sedert Jaaren innocent geweest was. Missive van Darmout in Engeland van R. Storm ontvangen.
Febrij 1 Niets voorgevallen.
2 Is Do. Sijpkens na Groningen beroepen.
3 Niets gepasseert.
4 Is Moeder Storm begraven in de Westerkerk.
5 ’S avonds te agt uiren is overleeden de Commis D. Hamerster.
van den 6 tot den 13 Niets voorgevallen.
14 Is de Commis Hamerster in de Westerkerk begraven.
15 Is het Commis Generaalplaats van de Hr Hamerster door de Hr Bigots, als bij de Gedeputeerden aan de Tour staande, begeven aan Jr Mr(?) D.van Sijtsama van Driesum.
16 Bededag gehouden.
17 Heden avond te 6 uiren is de tijding gekomen dat de Princes van Orangien den 15 deser was in de Kraam bevallen van een twede Prins.
van den 18 tot den 22 Niets voorgevallen.
23 De Raad en Rentemeester Schwartsenberg heeft heden een Notariele Acte gepasseert, waarbij aanneemt om 48,000 Guldens aan ’t Comptoir te sullen fourneeren, ter sake omdat niet op sijn tijd de collectpenningen van Secrs Bosscha heeft ingevordert, wiens boedel insolvent bevonden is, en Rollarius Ferwerda als Curator daarover is aangesteld.
24 Niets voorgevallen.
25 Sijn Into Nauta en Heimans tot arme voogden verkooren.
26 Mevr. Aijlva van Weidum, varende met een schipke van Weidum na ’t hout, hebbende tot Stuurman desselvs Knegt, door een rukwind met een vaste Schoot omgeslagen en verdronken, sijnde de Knegt en de Dogter van Do. Alta, die mede in ’t schipje was, levendig daar aff gekoomen, hebbende de proeff der Drinkelingen aan Mevr. geappliceerd, dog vrugteloos.
27 en 28 Niets gebeurt.
Maart 1 en 2 Uts.
3 Is de Jonge Prins in ’s Hage gedoopt en de naam bekoomen van Willem Chorgie Frederik.
4 Is Abraham Storm tot Collecterende Voogd verkoren in plaats van Heimans.
5 Is de Old Schepen en Vroedsman J. Jansma overleden.
6 en 7 Niets voorgevallen.
8 Is Mathijs Storm aangenomen als matroos. Extra ord: op het Schip de Morgenster, waarvan Schipper op is G. Springer, met oogmerk om na de Caap te gaan en aldaar te blieven.
van den 9 tot den 26 Niets besonders gebeurt dan dat bij de Heren Staten is geresolveert om een franse jongers en een meisjes School opterigten ieder op een vast tractament.
27 Is de Olde Grietm. Hr H.D.E. van Aijlva overleeden.
van den 28 tot den 1 april Niets voorgevallen.
2 Is Jentje vander Veen tot Vroedsman in het Oosthoekster Espel verkoren in plaats van J. Jansma.
3 en 4 Niets gebeurt.
5 Sijn de vastigheden van Moeder Storm bij de laaste sitdag publicq verkogt, en is van het Huis koper geworden Roeloff Kundig voor............... 1600 G.Gls van de stoel in de grote kerk, Coumans voor ........................... ..100 Car.Gls en van de stoel in de Galil.kerk de Bakker bij de Luitters kerk voor 9-10 -
6 De Luterse Gemeente, welke door de Heeren Staten gepermitteerd was geworden een publicque Collecte te doen in de Stad en Jurisdictie van dien, tot verbetering en vergroting van hunne kerk hebben op den 21 Maart laastledende Collecte gedaan, en opgehaalt 1412 Carl.Gls, alwaar van tijd tot tijd nog bij gesonden is, dat de Collecte met hetgeene in de Bekken in de Kerk, die driemaal extra ovd. op een woensdag avond gestaan heeft, heeft opgebragt ruim 2000 Guldens.
van den 7 tot den 15 Niets gebeurt.
16 Is Matthijs Storm na Amsterdam vertrokken om na Boord van de Morgenster te gaan.
17 Heeft Do. Sipkens zijn affscheids Praedikatie gedaan, en is op die datum overleeden de wede van der Weide in ’t Mariantstraatje.
van den 18 tot den 21 Niets voorgevallen.
22 Is het houden van het boelgoed ten sterffhuise van Moeder Storm gedaan geworden, en heeft aan suiver geld opgebragt 2857-2-2.
23, 24 en 25 Niets gebeurd.
26 Is Mathijs Storm aan Boord gegaan.
27 en 28 Niets voorgevallen.
29 Is Do. Schiffart te Ferwert overleeden.
30, 1, 2 en 3 May Niets gebeurt.
May 4 Is het Schip de Morgenster uit Texel geseild.
5, 6 en 7 Niets voorgevallen.
8 Is Hopman Johs Storm verhuisd in het huis van de apothecar Fenema, welke na Rijperkerk is gaan wonen, na dat sijn huis aan de wed: Sas verkogt had.
9 Is de jongste zoon van de Burgemr Rijpperda van Doccum aangesteld als Raad en Rentemr, in plaats van de Heer Schwartsenberg, die sijn demissie had versogt uit oorsaak, dat men ontdekt had door het sterffgeval van Bosscha, dat voor sijn eigen prive geld uit het Comptoir had genomen, hetwelk bij poene van infami en cassatie van sijn ampt verboden was; men meent, dat de Hr Schwartsenberg 35,000 Gls. voor het ampt getrokken heeft.
10 Heeft de cavallerij affgevuird.
11 Is de Old Raadshr Hamerster overleeden.
12 Hebben wij de boedel van Moeder Storm gescheiden en gedeilt.
13, 14 en 15 Niets voorgevallen.
16 Is de Cavellerij van de Generaal Stavenisse Pous na Bergen op Soom in Guarnisoen vertrokken, hebbende alhier 7 Jaren gelegen. Is de tijding gekoomen, dat de Koning van Frankrijk den 10 deser aan de Kindersijkte overleden is.
17, 18 en 19 Niets voorgevallen.
20 Hopman G.H. Jurma buiten het Espel met er woon gegaan sijnde, dus het Hopmans plaats vacant geworden, daartoe aangesteld de Vaandk Wierdsma en tot Vaandk de Koopman Reitsma. Is overleeden Nigt Renalda tot Huisum. Is een twaalfftal van Praedikanten gemaakt om daar een uit te verkiesen voor Do. Sipkens.
21, 22, 23 en 24 Niets voorgevallen.
25 Is de Heer Beilanus, sijnde Lt onder het Regiment Nassauw Usingen, in dese stad met verloff sijnde in Raserni overleeden.
26 Heeft het sulk koud, Gurig en Windrig weer geweest, dat het bij menschen geheugen sulk weer niet geweest is, sijnde vele schapen, die geschoren waren, omgekomen.
27 en 28 Niets gebeurt en het weer als voren.
29 De Kerk der Luteriaanen mede begonnen sijnde aftebreken, hebben de dienst begonnen te doen in de Galileer kerk, ’s avonds te 5 uir het welk aan haar door de Magistrt. was vergund.
30 en 31 Niets voorgevallen, het weer ten goeden verandert.
Juny 1 Is de Juffer Huber op de Nieuwe buiren overleeden.
2 Zijn de Dragonders van de Grave van Bijland, uit Bergen op Soom, alhier in Guarnisoen gekomen.
3 en 4 Niets gebeurd.
5 Is het water nog so hoog in de Provincie door de menigvuldige Regens en sterke winden, dat het nog op enige plaatsen over de Harlinger Trekweg heen loopt.
6 en 7 Niets voorgevallen.
8 Jr F.W. van Genth Baron thoe Schwartsenberg en Hohenlansberg, Ontvanger Generaal der Floreen Renthe, ’s avonds te elff uiren met enige goede vrinden van de Societeit komende en na huis gegaan sijnde, ordonneert sijn knegt na bed te gaan, na hem eerst de Japon te hebben aangetrokken en het haar van ’t hoofd losgemaakt, neemt de Kaars en gaat na de Privaat, aldaar deselve bij sig op de bril van ’t secreet nedergeset hebbende, raakt waarschijnlijk in slaap off kriegt een overval, waardoor over sijde in de Kaars valt en geraakt in brand, dog door de brand enigsins bij sig selven geraakt sijnde, loopt van ’t Secreet door een Kamer in een twede Kamer, alwaar ’s morgens te 6 uiren de knegt op komende, sijn Heer allerdeerlijkst dood verbrand vond leggen, sijnde de Houten vloer welke 3 duim dik was, met de helft ingebrand. Dit is voorgevallen in het grootehuis op den hoek van de Bollemansteeg en Kerkstraat, oost zijde.
9 Is alhier de France Sijnode gehouden en geopent door de Praedikant van Rotterdam.
10 en 11 Niets voorgevallen.
12 Is tot Praedikant in plaats van Do. Sipkens beroepen. Do. Rumrink van Voorschoten met 15 Stemmen tegens Do. Bruining van Ter Veer welke 13 Stemmen gehat heeft, en op het drietal gekomen was, nadat Do. Meinarda van Hallum, die op ’t selve was gebragt, daarvoor had bedankt, sijnde op het geapprobeerde drietal Do. Rumrink, Bruining en Meurs van Dronrijp.
13, 14, 15, 16, 17, 18 en 19 Niets voorgevallen.
20 Heeft de Prins het Ontvangst Generaal der Floreenrenthe geoffereert aan de Heer Drevon, thans Griffier van den Hove..
21 Niets gebeurt.
22 Is de Olde Secrt. W. Bergsma te Dockum overleden.
23 Niets voorgevallen.
24 Is de getrouwe knegt van de Juffer Huber, Dowe Hijlke genaamd, in ’t Gasthuis subit overleden.
25, 26 en 27 Niets voorgevallen.
28 De Luterse Praedikant Sterk met van Deventer als ouderling, sedert enige weeken sig met het Collecteeren te Amsterdam voor ’t vergroten en vernieuwen van hunne kerk besig geweest sijnde, sijnde weder geretourneerd en hebben gecollecteerd 10,400 Guldens.
29 en 30 Niets gebeurt.
Julij 1, 2 Uts.
3 Is de Overste Schwartsenberg, Broeder van de gewesene Rentemeester, te Groningen overleeden.
4, 5, 6, 7 en 8 Niets gebeurt.
9 Missive van Roeloff Storm van St Jago in dato den 20 Febrij 1774, ontvangen, houdende hun arriviment aldaar, als mede de veelheijd van sieken en dooden.
10 Tot nieuwe Kerkenraad zijn verkooren, als tot Ouderlingen Burgemr Doting, vroedsm. Herfst, Vaandk G. Tresling, I. van den Bosch, IJpe Rutinga, en B. Emmenes, en tot Diaconen: Hopm. Joh. Storm, Schriever G. van der Leij, Coopman Jansma, Sadelmaker Habbema, mons. Brede, mr Brouwer op de Nieuwestad in ’t Schipke, en T.H. Wesselius, mr. Timmerman.
11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 en 19 Niets voorgevallen.
20 Is de Oculis Hilmer, welke sig 14 dagen alhier heeft opgehouden, vertrokken, nadat verscheidene operatien aan oogen gedaan had, als aan de wed. Balk, Juffrouw Gonggrijp, Stapert, Kup en meer andere, dog niet alle gelukkig, schoon de operatien onnerbeterlijk gedaan heeft.
21, 22, 23 en 24 Niets voorgevallen.
25 Is de bekendmaking gedaan dat de Faandk Idsardi tot Nameur overleden is.
26 en 27 Niets gebeurt.
28 Is Mevr. Wintholt in de kraam bevallen van een Dode zoon. Ben ik met de Ontvr Haersma te 12 Uir ’s middags vertrokken met de Wagen na de Lemmer, met oogmerk, om over zee na Amsterdam te gaan, dog door de sterke tegenwind geresolveerd te Lande derwaarts te reisen; dus ’s nags te halv Een uir met een Lemsterwagen van daar vertrokken over Slijkenburg, de Kuinder, Bloksijl, besij den Vollenhove na Geelmuijden en vervolgens na Kampen, alwaar wij te halv 10 Uiren sijn aangeland; na een weinig vertoeven verder van daar na Elburg, alwaar wij ’t middagmaal hebben gehouden; vandaar na Harderwijk, voorbij de Stenenkamer over Nijkerker sijl na Spakenburg, een Dorp behorende onder ’t Stigt van Utregt, alwaar wij ’s avonds te half 10 Uiren arriveerden, en also binnen een Etmaal in vier differente Provincien geweest sijnde, hebben wij aldaar ’s nagts een ogenblik geslaapen, na alvorens onse maag met Kaas en Brood, Koffie en Jenever eenigsins gesoulaseerd te hebben, als kunnende niets anders bekoomen, sijnde het een arm vissers-dorp; ’s morgens te 4 Uiren weder dag sijnde, sijn wij van daar vertrokken over de Eembrug door Emmenes na Naarden, van daar na Muijen en eindelijk na Amsterdam, alwaar wij tusschen 11 en 12 Uiren sijn aangeland, hebbende onderweg vele fraije korenlanden en moije aleën gevonden, dog ook veel Slegt, heide en sandig landt.
29 en 30 Niets voorgevallen.
31 Zijn tot Amsterdam de nieuwe berijming der Psalmen geintroduceerd.
Augs. 1 en 2 Niets voorgevallen.
3 Is Mevr. Voorda overleeden. Heeft Dr S. Binkes sijn demissie als agent versogt en bekoomen; de oorsaak daarvan kan men beter gissen dan seggen; hij is geplaatst als onder coopman na de Oost-Indien, en in sijn plaats is weder tot agent aangesteld desselvs broeder Dr E. Binkes.
4 Heeft de Heer Drevon den Eed gedaan als Ontvr der floreen-renthe.
5 Is de Heer van der Haar aangesteld tot Griffier in plaats van de Heer Drevon. Is in ’S Hage geexecuteerd een persoon genaamd Bierstempel, geboren van Iperen en laa(t)st gewoond tot Helmond, in de Meijerij van ’S Bosch, alwaar hij schepen was; dezelve is geworgd en geblakert, daarna begraven; hij had sedert ao 1765 met sijn dogter in bloedschande geleefd, en nu sedert drie maanden een kind bij haar verwekt; de Dogter is ’t leven geschonken, omdat de vader bekend had, haar altijd tegen wil en dank te hebben gebruikt; dus sij voor 50 jaren gebannen in ’t Rasphuis te Ter Gouw, sijnde de goederen van de Vader voor de helfte geconvisqueert, die voor ’t geheel, so men segt, bedragen een grote 20,000 Guldens; het Hoff van Braband sijn de Regters geweest en Do. Frieswijk heeft het laa(t)ste gebed op ’t schavot gedaan.
6 Niets gebeurt.
7 Een Boer, uit de Meer bij Dijmen in Holland woonagtig, gewed hebbende, om 50 Ducaten, van in 43 minuten met sijn Paard en Chais van Haarlem na Amsterdam te rijden, heeft dat weddingschap gewonnen en is nog eenige minuten minder onder weg geweest.
8 Niets voorgevallen.
9 Ben ik ’s avonds met de Harlinger Veerman van Amsterdam gevaren, en ’s morgens te 5 Uir tot Harlingen aangekoomen.
10 Is Hartogh de Jood op ’t Perk overleeden.
11, 12, 13, 14 en 15 Niets voorgevallen.
16 Is de boereplaats, Swetwijk genaamt, gelegen even buiten Leeuwarden, en toebehorende aan de Erven van IJme Toutenburg, door ’t broeijen van ’t hooij tot de grond toe affgebrand.
17, 18, 19, 20, 21 en 22 Niets gebeurt.
23 Is de old Juffrouw Beuker overleden.
24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 en 31 Niets voorgevallen.
Septbr.1, 2 en 3 Niets voorgevallen.
4 Heeft Do. Rummerink sijn Intre predikatie gedaan uit Psalm 72. v: 6.
5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 en 15 Niets gebeurt.
16 Heeft de majoor Smeding sijn ampt. getransporteerd aan de Coopman Beekerk.
17 Is de Hofs-bode Schotanus overleeden en in desselvs plaats tot Bode aangesteld Ab: Ferff, aan de Tour staande Clercq.
18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 en 28 Niets voorgevallen.
29 Is de jongste zoon van de Schepen A: Cuperus als onder koopman na de O: I: vertrokken.
30, Octbr. 1, 2, 3, 4 en 5 Niets gebeurt.
6 Twee missiven van R. Storm van de Caap ontvangen, die gedateerd waren 5 en 10 maij 1774.
7, 8, 9 en 10 Niets voorgevallen.
11 Is Minkes vande Haar in ’t Diaconie huis aan een bloedspuwing overleeden.
12, 13, 14, 15 en 16 Niets gebeurt.
17 Is W van Geen tot Zardam overleeden.
18 Niets voorgevallen.
19 Is alhier in een schip op ’t Vliet te sien geweest een Levendige Oliphant, welke diverse kunsten verrigte; hij was 5½ jaar; nog is in een huis in de kleine Kerkstraat te sien geweest een vogel struis en een menigte ander gedierte.
20, 21 en 22 Niets gebeurt.
23 Is de Huisvrouw van de Collonel Coulon aan een Rotkoor(t)s overleeden.
24 Is het huis en stal van de Old Raadshr Hamerster verkogt, voor 8101 GGld en is koper geworden de Raadshr Binkes van ’t huis en de overste Fortuin van de stal.
25 Is de Secrs Helema van ’t Herenveen, in ’t overvaren met een schuitje over de Linde, dat omgeslagen is, verdronken.
26 en 27 Niets gebeurt.
28 Is overleden Sibbeltje Dorhout, huisvrouw van de ijserkramer Balk.
29 Niets voorgevallen.
30 Is Ch. Bisschop getrouwd met Hiske Hikkard.
31 Niets gebeurt.
Nov. 1, 2, 3, 4, 5 en 6 Niets voorgevallen.
7 Door de continueele oostewinden, die van den 16 passato hebben gewaaid, is het sulk laag water geweest, dat er mensen van Holwert te voet na ’t Ameland hebben gewandelt.
8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 en 15 Niets gebeurt.
16 Hebben er twee Hoeren op de Kaak ten toon gestaan.
17, 18, 19, 20, 21 en 22 Niets voorgevallen.
23 Heden heeft so sterk gevrooren, dat se op schaatsen hebben gereden, dog heden avond weder gebonnen te doijen.
24, 25 en 26 Niets gebeurt, maar de vorst herhaald.
27 Is onsen Broeder Abraham Storm te Huisum getrouwd met Grietje Rinsma.
28 Heeft het met een suden wind so sterk gesneeuwd en gewaaid dat de sneeuw op vele plaatsen enige voeten hoog heeft gelegen.
29 en 30 Niets voorgevallen.
Decb. 1 Is tot Hindelopen overleeden Burgemr Anne Clasen.
2 Is Dr Werkman overleden.
3 en 4 Niets gebeurt.
5 Is seer subit overleeden de Huisvr. van de Old Rentemr Haersma.
6 Is overleden Jr Rengers, vaandk onder de Friesse Garde; en sijn tot wees diakonen verkoren, Reinalda, Meetsma, Sijbersma, Faber, Tresling en Trippenzee.
7 Is overleden Dr Tinge, Oudste advocaat voor den Hove van Friesland.
8 Niets voorgevallen.
9 Is Mr Nauta ingevallen als Oudste advocaat in plaats van Dr Tinge.
10 en 11 Is het weer omgeslagen en begonnen te doijen.
12 Is de jongste zoon van Mevr. Rengers van Huisum aangesteld als Faandk bij de garde in plaats van de overledene Jr Rengers van IJsbregtum.
13, 14 en 15 Niets voorgevallen.
16 Is op de Nominatie tot Nieuwe Magistraats-Personen gebragt: Arnoldi, Petraeus, Herfst, Berghuis, Datz, Zwinger, Wijndorp, Snoek, van Lon, van den Bosch, van den Bles en M. Lentz.
17 en 18 Niets voorgevallen.
19 Is aan een Rotkoors overleden op een na de oudste Dogter van Mevr. Sloterdijk; en is tot doctor van de garde en Chirurgijn van de Appoincten door sijn Hooght aangesteld Dr Ringel in plaats van Dr Werkman.
20 Zijn de Trekschepen met veel moeite weder begonnen te varen.
21 Niets voorgevallen.
22 Is aan de Kindersiekte overleden H. Asendorp; deselve was sedert vier weken door de Burgemr. Doting als bij de magistraat aan de Toer staande begunstigd met een Reeel-Collect, vacant geworden door ’t overlijden van Sibbeltje Dorhout.
23, 24, 25, 26 en 27 Niets gebeurt.
28 Is overleeden de oud Juffrouw Vitringa in de Grote Hoogstraat.
29 Is subit overleden de wijnkoper Rombartus Fenema en is de huisvrouw van de amunitiemeester Huber in de kraam gekomen van 3 levendige zoonen.
30 Heeft de Burgemeester Doting van het Vacante-Reeele colect gedisponeerd op E. Termaat.
31 Niets voorgevallen.

1775

 
Janrij. 1 Zijn tot magistraats Personen verkozen, als tot Burgemr de Hr Arnoldi en tot Schepenen de olde boumr Petraeus en de vroedsm. Herfst. Zijn de nieuwe berijming der Psalmen in dese Stad en geheele Provincie geintroduceerd in de Kerken.
2 Zijn twee van de Drielingen van de Hr Huber overleden.
3 Is de derde zoon van de Hr Huber mede overleeden en sijn alle drie op een dag in de Westerkerk begraven.
4 en 5 Niets voorgevallen.
6 Is tot voogd van ’t Stads Weeshuis verkoren Dr Buma en tot voogdesse de Huisvr. van de Pensionaris Wierdsma.
7, 8 en 9 Niets gebeurt.
10 Is de vroedsm. en kamerbew. R. Keijert aan de Kanker in de mond overleden.
11 en 12 Niets voorgevallen.
13 Is Mevr. Sloterdijk tot vrouw van ’t antonijgasthuis verkoren in plaats van Wijll. de Juffrouw Vitringa.
14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 en 22 Niets voorgevallen.
23 Is Jr Tjeerd van Burmania getrouwd met Mevr. de wed: Dois, en is weder sterk begonnen te vriesen.
24 en 25 Niets gebeurd.
26 Hebben se met Paard en Sleed op ’t ijs gereden.
27 Niets voorgevallen.
28 Is overleden de Huisvr. van Schriever Wiarda, en is het weder begonnen te doijen.
29, 30 en 31 Niets gebeurt.
Febrij. 1 Is overleeden Jr Epo Sjuck van Burmania, Lt Houtvester.
2 Zijn de schepen weder begonnen te varen.
3, 4, 5, 6 en 7 Niets gebeurt.
8 Is tot Vroedsman verkoren in plaats van Keijert, de Vaandk O. Burenstein.
9 Hebben wij pr d. Gouverneur van de Caap door desselvs broeder tijding ontfangen, dat onsen Broeder Mathijs Storm op reis na de Caap overleeden is, waarop wij door twee State Boden namelijk Leiber en Heerbels de bekendmaking door de Stad hebben laten doen, en de Rouw voor een half jaar aangenoomen; en is zeer subit overleden de Old Schep. D. Reneman.
10, 11, 12 en 13 Niets voorgevallen.
14 Is tot Kamerbewaarder in plaats van Keijert aangesteld de Bode Gosling Lourens, welke benevens de Boden Dupelius en Mareqoudt en de Not. Habbema sollicitanten waren.
15 Is door Sijn Hooght tot Lt Houtvester aangesteld Jr Carel Bigot.
16 en 17 Niets gebeurt.
18 Is seer subit overleden de State-bode Leiber.
19, 20 en 21 Niets voorgevallen.
22 Heeft de Grietman Humalda als aan de Tour staande gedisponeerd over het vacante Bodeplaats van Lourens op de Executr van Hennaarderadeel.
23, 24 en 25 Niets gebeurd.
26 Is de nieuw geboude Luterse kerk ingewijd.
27 en 28 Niets voorgevallen.

 

Mt. 1 Is het Bededag geweest.
2 Niets gebeurt.
3 Is door vier State Boden door de Stad bekend gemaakt het overlijden van de Generl Bigot in ’S Hage.
4, 5, 6 en 7 Niets voorgevallen.
8 Heeft de Hr Arnoldi als aan de Tour staande Gedepde Staat op Recommandatie van Sijn Hooght gedisponeerd over het Bode-plaats van Leiber, op enen N. Hase, Garde du Corps.
9 Niets gebeurt.
10 Is tot vroedsm., in de plaats van de Oldschepen Daniel Reneman, verkooren de Old Schep. J. Gravius.
11 en 12 Niets gebeurt.
13 Op voorstel van Sijn Hooght door de Staten de Krijgs-raad vernietigd en gemortificeerd sijnde, uit Poineten van Menagie en de in leven sijnde Supoosten daarvoor op een Pensioen gesteld, so is vervolgens tot auditeur militair aangesteld de Notrs P. Wierdsma, en tot Provoost de gewesen Weibel Ploegsma, welke laatste op de Gewaldige is gaan woonen.
14, 15, 16 en 17 Niets voorgevallen.
18 Is er eenen Palt Palsters, Huisman onder Deinum, gegeselt, gebrandmerkt, 7 jaren gebannen in ’t Tugthuis en daarna voor 10 jaren buiten den lande. Deselve hadde sig sedert verscheidene jaaren schuldig gemaakt aan Zodomi, en veele van sijn knegten en jonge boere Kerels daartoe aangesogt, en die vuligheijd met hun gepleegd; sijnde te gelijk met hem op het Blokhuis gebragt. Twee boere jongens van 17 en 18 jaaren oud en een getrouwde boer van 24 jaren oud. De eerst gemelde sijn 3 jaren buiten den Lande gebannen wegens gepleegde vuiligheden met P. Palsters, en de laa(t)st gemelde, schoon de daad van gepleegde sodomi geconfiteerd had, vrij en frank ontslaagen, omdat het langer dan 5 jaaren geleden was, dat het delict geperpraeteerd was en dus gepraescribeerd (N.B. Volgens informatie heeft het Hoff de praescriptie van dit geval gefundeert op de Wet van de praescriptie van overspel).
19, 20 en 21 Niets gebeurd.
22, 23, 24, 25, 26, 27, 28 en 29 Uts.
30 Is overleeden de Hr Horn, mede oudste Advocaat voor den Hove van Friesland.
31 Niets voorgevallen.
Ap. 1 en 2 Uts.
3 Is het Regiment van de Generaal Bentink na Zeeland gemarscheerd.
4 en 5 Niets voorgevallen.
6 Is tot oudste Advocaat aangesteld Dr G. Buma, in plaats van Dr Horn. De Haven Col(l)ecten op voorstel van Sijn Hoogheijt in de grote Landdag gecombineerd geworden sijnde en in drie collecten verdeeld, sijnde de begeving daarvan, als Een aan Sijn Hooght, die daarover gedisponeerd heeft, (so men segt halff gedwongen) op Jr Du Tour, de twee andere ter dispositie van de Heeren Gedepdn, die over deselve hebben gelot, het eene getrokken door de Grietm. E.de Wendt, die gedisponeerd heeft op de twede zoon van de gewesen Comnmis Schik, en het ander door de Grietm. Lijcklama, die het selve heeft begeven aan Dr M. Nauta. Het tractement van ieder bepaald op 1000.; bij de aanstelling te betalen 1125. acquivalent en borg te stellen voor 30,000 Guldens.
7 en 8 Niets gebeurt.

 

9 Is Sible Cats getrouwd met op een na de oudste dogter van de Koster van Kooten.
van den 10 tot den 18 incluis Niets voorgevallen.
19 Is overleden de Old boumr en Vroedsm. J.P. Ferwerda.
van den 20 tot 26 incl Niets gebeurt.
27 Is overleden Juliana van Wicheren.
28 Niets gebeurt.
29 Is het 1 Batt. van de Generl Lewe alhier van Groningen in Guarnisoen gekomen.
30 Is het 2 Batt. van bovengemelde uit Groningen mede alhier gearriveerd.
Maij 1, 2, 3 en 4 Niets voorgevallen.
5 Is de procur. IJ.vander Stege voor de twede keer, wegens slegte conduite, in ’t Tugthuis gebragt.
van de 6 tot den 13 incluis Niets gebeurt.
14 Is de wed: Burgerinck overleden.
15, 16 en 17 Niets voorgevallen.
18 Is tot Vroedsm. in plaats van Ferwerda verkooren de Burger Faandk van Lon.
19 Is aan een teringsiekte van 14 weken overleeden Rinske Exaltis, oud in ‘t 18 jaar.
van den 20 tot den 30 incluis Is na een siekte van enige daagen overleden jr. Tjeerd van Burmania, Lt onder de Friesse Gardes.
Junij 1 Niets gebeurd.
2 Zijn tot Bevelhebberen verkoren in het Oostminnema Espel tot Faandk in plaats van Burenstein, die vroedsm. geworden is, Wijtse Hoitsma en tot Hopm. in het West Hoekster Espel, in plaats van Joh. Storm, die na ’t Landschapshuis vertrokken is, de Coopm. Heimans en tot Faandk in plaats van van Lon, die vroedsm. geworden is, H. Buising.
3 en 4 Niets voorgevallen.
5 Is de Wed: van de Faandk Beilanus aan de kindersiekte overleden, nalatende 3 kleine kinderen, gelijk mede aan de Kindersiekte de dogter van de Faandk Tresling.
van den 6 tot den 10 incluis Niets gebeurt.
11 Is overleden Wouter Bekerk, Stads-majoor, welke die Post den 16 septb. 1772 van Smeding had gekogt voor 6,500 Gls.
van den 12 tot den 15 incluis Niets voorgevallen.
16 Heeft de Schep. Brouwer, als aan de Tour staande, van het vacante Majoors plaats gedisponeerd op zijn broeder Jacobus, die het selve laat bedienen door de gewesen ’s lands deurw. M. Adema.
van den 17 tot den 1 Julij incluis Niets gebeurt.
Julij 2 Missive van R. Storm, gedateerd Colombo den 6 octob. 1774, ontvangen.
van den 3 tot den 8 Niets voorgevallen.
9 Heden de Kerkeraad verandert sijnde, sijn verkooren tot ouderlingen P.L.Van der Meulen, Faandk Jurrema, Faandk. Hoitsma, S. Stienstra, H. Nijeveen en de koopm. Wijngaarden, welke laa(t)ste, voor de bevestiging sijn Boedel insolvent geworden sijnde, heeft daarvoor bedankt, en dus in sijn plaats verkooren de Old Hopm. L. Cuperus, tot Diaconen, R. Eger, S. Haakma, A. Rinkink, IJ.van der Meulen, G. Nijeveen en G. Nijhoff.
10 Is overleeden ’s Hoffs deurwr Wijminga.
11 en 12 Niets voorgevallen.
13 Is tot ’s Hoffs deurwr aangesteld de aan de Tour staande Clercq van de Raadshr Boelens, H. Bos.
van den 14 tot den 26 Niets gebeurt.
27 Ben na Amsterdam vertrokken.
van den 28 tot en 4 Augs Niets vernomen.
5 Is Roeloff Storm van sijne gedane reis in Amsterdam geretourneerd.
van den 6 tot den 11 Niets vernomen.
12 Uit Holland geretourneerd.
van den 13 tot den 1 Septbr Niets voorgevallen.
2 Is overleden de huisvr. van de Hopman ?.W. Bakker.
3, 4 en 5 Niets gebeurt.
6 Is mijn vrouw tot Diaconesse van ’t Diaconiehuis verkooren, in plaats van de Juffrouw Siderius, welke haar tijd geexpireerd was.
7 Niets voorgevallen.
8 Is overleeden de mr schoenmaker P. Couperus.
9 Is tot Hallum overleeden de Generaal Majr D.M.van Burmania.
10 en 11 Niets voorgevallen.
12 Uts.
13 Heeft Zijn Hooght het Regiment van Burmania begeeven aan Sijn zoon Prins Fredrik.
14, 15 en 16 Niets gebeurt.
17 Is de apothecar S. Harkema getrouwd met Clara Harts.
18 Is overleeden de Grietm. Hiemstra van Kollumerland.
19 en 20 Niets voorgevallen.
21 Is Mevr. Knock seer subit overleeden.
van den 22 tot den 29 Niets voorgevallen.
30 Is overleeden de vroedsm. J. Brouwer, nalatende een desolate boedel, wordende de Schulden op meer dan 80,000 Gls begroot.
Octb. 1 Niets gebeurt.
2 Is R. Storm bij de O:I:Comp: aangenomen als Botteliers-maat op het schip Honcoop, Schipper Deuno, gedestineerd na Ceilon.
3, 4 en 5 Niets voorgevallen.
6 Heeft de heer Pierson sijn vroedsmans-plaats geresigneert.
van den 7 tot den 25 Niets gebeurt.
26 Is overleeden de Koopm. Ionas Oldersma.
27, 28 en 29 Niets voorgevallen.
30 Is tot vroedsm. in plaats van Brouwer verkoren de Faandk G. Hajonides.
31 en 1, 2 en 3 Nov Niets gebeurt.
4 Is tot vroedsm. in plaats van Pierson verkoren de schep. H. Brouwer.
5, 6 en 7 Niets.
8 Is in ’S Hage overleeden de heer Sixma, curator van de academie en is tot Jorwert begraven.
9, 10, 11, 12 en 13 Niets voorgevallen.
14 Heden morgen te 5 Uiren is het uit het Z:W: sterk begonnen te waijen, dog ’s morgen te 9 uiren weder bedaard, wanneer de windt uitschoot na het N:W:, bleeff het Weerglas extra laag staan, dog ’s middags te 3 Uiren verhefte sig de wind en wel met sulk een woede, duirende tot ’s anderendaags morgens te 8 Uiren, dat bij menschen geheugen sul niet is gehoord. Dese storm heeft veel ongelukken veroorzaakt, nadien het water & duin hoger was gereesen dan de hoogste vloed van ’t Jaar 1717; dese Provincie heeft anders geen schade dan aan enige havens en dijken geleeden, dog is op ’t punct geweest van geheel geinnundeert te worden, sullende de Schade wel met 1 Ton vergoedt kunnen worden; dog in andere Provincien heeft het er deerlijk uitgesien, vele huisen weggespoeld, een menigte menschen en vee verdronken en meer dan 70 schepen verongelukt 1 geen mensch heeft ooit sulk een hogen vloed en deerlijke gevolgen beleeffd.
15 Hoort men niet dan van ellende, en elk is besig sijn omgewaaide schoorsteenen, glasen, stukketsels etc. te herstellen.
16, 17, 18 en 19 Niets gebeurt.
20 Is tot Grietman van Collumerland verkooren, in plaats van de overledene Grietm. Hiemstra, de Raadshr M. v. Scheltinga.
van den 21 tot den laatsten Novemb. Niets gebeurt.
1 Decb. Uts.
2 Is overleeden de Heer Cornelis van Scheltinga te Kollum.
van den 3 tot den 14 Niets voorgevallen.
15 Is er een hoer met Schandsteenen de stad uitgebragt.
16 Is het O:I: Compe; schip Honcoop uit Texel geseild.
17, 18 en 19 Niets gebeurd.
20 van den 21 tot den 28 Is overleeden de Old Secrs H.H.van Wijckel. Niets gebeurt.
29 Is tot Raadshr verkooren in plaats van M.van Scheltinga desselvs broeder Frans van Scheltinga en tot Curator van de academie, in plaats van de Hr Sixma, de Heer Grietm. Schwartsenberg van Menaldumadeel.
30 en 31 Niets voorgevallen.

Ao. 1776

 
Janrij. 1 Zijn tot Magistraats Persoonen verkoren als tot Burgemr Dr Johs Wesselius, tot schepen Tjeerd Suringar en tot Boumr J. Gravius.
2 Is tot voogd van ’t Stads-Weeshuis verkoren Hopm. Govert de Vries, en tot Voogdesse de huisvr: van Dr Renatus Acronius.
van den 3 tot den 15 Niets voorgevallen.
16 Is seer subit door de Felle koude overleden de Fluweelwever Bos.
17 en 18 Niets.
19 Is mede door de felle koude schielijk overleden mons? Boumeester in ’t Antoni Gasthuis.
20 Is overleden de old Boumr en Vroedsm. Datz.
van de 21 tot den 31 Niets voorgevallen dan dat de oude Stroband door de koude overleden is, en den 24 het 100 jarig Jubele van ’t Stads-Weeshuis is gevierd.
Febrij. 1 Heeft het weer sig tot doijen geset, nadat het sedert den 1 Janrij sterk gevroren had, sijnde het ijs met Paarden en Wagens so veilig gebruikt als den weg, en het heeft den 19 en 20 soo sterk gevrooren en koud geweest, dat de The(r)mometer 4 graden lager heeft gestaan dan in het jaar 1740, sijnde de wind nu so sterk niet geweest als toen; anders was het onverdragelijk geweest; veele menschen hebben ongemak aan handen, voeten, ooren en neusen geleden, die vervroren sijn geworden.
2 Niets voorgevallen.
3 Is aan de Tering overleden de Commis Toutenburg.
van den 4 tot den 18 Niets gebeurt.
19 Is tot Vroedsm. in plaats van J. Datz verkoren M. Winterswijk.
20, 21 en 22 Niets voorgevallen.
23 Zijn tot voogden van de Stads-armekamer verkoren de Vroedsm. P. Lijcklama en D.T. Smeding: N.B. Dit de eerste vroedsm., welke sedert de oprigting tot die post verkoren is.
van 24 tot 27 Niets voorgevallen.
28 Is overleeden de Burgemr I. Tadema, aan een verval van kragten.
29 Is overleden de Burgmr Johs Wesselius, welke sedert enige weeken een verstopping op de maag had gekreegen, en dus bij gebrek van voedsel gestorven.
Mt. 7 Is tot Commis, in plaats van Toutenburg, aangesteld de Tweede Zoon van de Burgemr Nauta van Doccum. Zijn tot oudste advocaaten, in plaats van Tadema en Wesselius, aangesteld Dr U.H. Huber en Siccama. Is overleeden de wed: Dr Wierdsma. Is tot Secrs van ’t Jagt geregte, in plaats van Wesselius, aangesteld Dr Pierson.
van den 8 tot den 13 Niets voorgevallen.
14 Zijn tot Burgemrs verkooren, in plaats van Tadema, Dorhout, en in plaats van Wesselius, Faber.
van den 15 tot den 18 Niets gebeurt.
19 Is de huisvr. van de boek-verkoper Chalmot in de Kraam bevallen van twee zoons.
20 Is de huisvr. van de boekverkoper Emmenes in de Kraam bevallen van een zoon en dogter.
van den 21 tot den 27 Niets.
28 Is tot vroedsm. in plaats van Tadema verkoren desselvs. zoon.
29 Is tot vroedsm: in plaats van Wesselius verkoren de Hopm: Snoek.
van den 30 Mt tot den 7 April Niets.
8 Is het Regiment van Regteren van hier na Sluis in guarnisoen vertrokken.
van den 9 tot den 23 Niets.
24 Is het Regiment van Onderwater uit Sluis alhier in guarnisoen gekoomen.
25 en 26 Niets.
27 Is de grote Landdag gearresteerd, dat de Jesuiten Priester in dese Provincie, sig binnen 6 weeken souden hebben buiten de Provincie te vertrekken, bij poene van arbitrale Correctie; en heden, de tijd verscheenen, sijn deselve, ses ingetalle, vertrokken, moetende in ’t vervolg alle werelds Heeren sijn en binnen de Zeven Provincien geplaa(t)st, die hier beroepbaar sijn, hebbende de officieren van de districten, daar een vacature is, de approbatie of improbatie.
van den 28 April tot den 13 Maij Niets.
14 Is door de Hooft-commis Binkes de bekentmaking laten doen van ’t overlijden van sijn zoon de gewesen agent Binkes, op Batavia overleeden.
15 en 16 Niets.
17 Is door Capiteinske Harts mede de bekentmaking geschied van ’t overlijden van haar oudste soon, de aequipagie-meester op Batavia.
van den 18 tot den 23 Niets.
24 Is tot Burgemr Faandk in het Nass: Espel, in plaats van Hajonides, verkooren P. Haakma, alsmede tot Hopm. in het Keimp: Espel, in plaats van Snoek, Dr Coulon en tot Faandk, in plaats van Brouwer, die uit ’t Espel verhuisd is, de Collecteur Ruitinga(?).
Junij 30 Is overleden de Heer Abr. Ch: Huber. Heeft Do. Mentes, nadat tot Utregt beroepen was, en voor die beroeping bedankt hebbende, sig op nieuw aan de Gemeente verbonden, en bij die gelegentheijd gepredikt uit 1Tessalonis: 2 vers 8, sijnde die avond door de diaconi gecollecteerd 323-19- en door de Magistraat aan Sijn Ed. toegesegt een praesent silver; ter waarde van 200 Ducutons. N.B. Het Silver heeft bestaan in een Theeblad, Ketel en Confoor, Koffijpot en Trekpot, en is den 6 Septbr aan sijn Ed. huis gebragt.
in Julij Niets gebeurt.
Aug. 11 I seer subit overleeden de Grietm: Harsolte.
14 Is onsen broeder Abraham sijn huisvrouw bevallen van een zoon, welke den 1 Septb. gedoopt en genaamd is Eijse.
17 Is overleden de wed: Balk.
Sept. 10 Heeft Capitainske Harts laten bekend maken het overlijden van haar zoon de Capitn Willem Harts, op Bengalen overleden.
21 Is overleeden de arme dienaar Tresling, na dat sijn ampt enige weeken op sijn zoon overgedragen had.
29 Is Do. Wigerij van Polsbroek, getrouwd met IJda Reinalda tot Huisum.
Octb.13 Missive van Roeloff Storm van de Caap ingekomen.
15 Is tot Grietm. over Barradeel verkoren Jr van Egten.
20 Is het huis van de Grietm: van Haren tot Wolvega, tot de grond toe affgebrandt, en veroorsaakt, so men meent, door oversigtigheijd van de meid.
25 Is tot Franequer aan een Teringsiekte overleeden de Rector Cuperus.
27 Is Mijke van der Leij getrouwd met Do. Bentem van Schingen. Is seer subit overleden de Huisvr: van de Praeceptor Smeding.
29 Is overleeden de Executr Seth, nadat sijn ampt te vooren op sijn zoon getransporteerd had.
16 Nov Is subit overleeden Dr Barold Knock.
20 Heden en de volgende Nagt heeft het alhier so sterk gestormd, waardoor niet alleen veele schade aan huisen en schoorstenen is veroorsaakt, maar verscheidene doorbraken aan de zeedijken gekoomen, waardoor op veele plaatsen, als: bij Workum, Stavoren en Lemmer de landen geinnundeert sijn geworden, hebbende het water 1 à 2 voeten hoger geweest dan in de storm van ao 1775; dog het water alhier in de stad en gragten was so considerabel weggewaaid, dat men op veele plaatsen de gragt konde doorwaaden en ten eenenmaal onvaarbaar, dog met een etmaal weeder op sijn vorige hoogte teruggekoomen; nog is onder anderen als iets selsaams een st(r?)ook Lood ter swaarte van groot 100 ponden is gewaaid van de schoorsteen van de huisinge, bij de Commis Scheltinga bewoond bij ’t Raadhuis, hetgeen gevlogen is over de huisinge van de Coffij schenker Sippema en aldaar op een Lantaarn, welke op de plaats gebouwd is, nedergevallen, en deselve vrij wat geontramponeerd.
Decb. 29 Is onsen dienstmaagd Aaltje Pieters Noorda getrouwd met Eijbert Jouwsma, nadat 12½ jaar bij ons gewoond heeft.
31 Is subit aan een beroerte overleeden Th. Grammaison.

1777

 
Jan. 1 Zijn tot Magistraats Persoonen verkooren de Hr I. Doting tot Burgemr, de Vroedm. Reen en Winterswijk tot schepenen.
3 Is tot voogd van ’t Stads Wesshuis uit de vroedschap verkooren Dr Tadema en tot Voogdesse Juffrouw Reen.
Feb. 9 Is de Secrs Conradi van Harlingen getrouwd met de Jongste Dogter van de hooft-Commis Binkes.
10 Is Eijse, eenige zoon van onsen Broeder A. Storm, seer subit in de ouderdom van bijna 6 maanden overleeden.
13 Is overleeden Albert Renema, Portier van de Wirdumerpoort, in de ouderdom van 93 Jaaren, nalatende 12 Erfgenamen, sijnde alle Neven en Nigten; desselvs boedel wordt geschat op klein 40,000 Guldens. Is overleeden Nijnke Reneman huisvr. van de Apoth. van Rut.
Mt. 14 Heeft de Burgem. Dorhout gedisponeerd van ’t Po(r)tiersplaats der Wirdumer poort op eenen ...... Feenstra, van Sneek afkomstig.
21 Is de tijding gekoomen dat Do. Rumrink tot Dortregt beroepen is.
Apr. 1 Is het Regimt van Leeve gemarcheerd na Hulst en Sas van Gent.
14 Heeden sijn de Dammen tot het Slatten van de Doccumer Ee en Stadsgragten te Leeuwarden en Dokkum besteed, en sijn aangenoomen door de verse persoonen voor 5,488 Guldens.
28 Is op ’t Heerenveen, in de ouderdom van bijna 77 jaaren, overleeden Jr Menno Coehoorn Brn. v. Scheltinga, Grietm. over Schoterland, Curator van de Academie te Franequer en Meesterknaap van ’t Jagt Gerigte.
29 Is uit den Briel en Hellevoetsluis alhier in guarnisoen gekoomen het Regimt Infanterij van den Coll: Bijlandt, hebbende 13 dagen door ’t slegte weer onderweg geweest.
Maij 17 Is het slatten der Doccumer Ee, sijnde lang 5600 Roede, gelijk meede de geheele Doccumer Gragt en een gedeelte van de Gragt alhier, ter lengte van 700 Roeden, besteed, en door diverse Persoonen aangenomen, als:
de Ee, voor .........................90,722 - -
Gragt te Leeuwarden ...........19,032 - -
uts te Doccum .....................14,592 -15-
Samen voor ....................ƒ124,346 -15-
De Graft te Leeuwarden geheel geslatten sullende worden, is de besteding daarvan te niet gedaan, en weder op nieuw besteed sijnde, heeft gekost ƒ 100,000 Guldens.
19 Zijn de Dragonders van Bijland van hier vertrokken na Breda.
23. Is Joh. Casp. Bergsma, uit de O.Indien geretourneerd, sijnde met de Caasschepen in ao 1772 derwaarts vertrokken.
25 Is Tjitse van Emmenes getrouwd met de Dogter van Dr. Meilsma. Heeft Do. Rumrinck sijn affscheids Predikatie gedaan.
Junij 4 Is tot Curator van de Academie, in plaats van M.C.van Scheltinga, verkooren A. Lijcklama à Nijeholt, en tot meesterknaap, in plaats van bovengemelde, E.A.van Idema.
17 Is het 2 escadron Cavallerij van Stokken alhier in guarnisoen gekoomen.
23 Is de Hr Wendtholt door sijn Hooght aangestelt tot Collecteur, in plaats van de Tour, welke tot Secrs van Alkma(a)r verkooren is.
Julij 9 Is de Hr M.van Scheltinga tot Grietm. over Schoterland verkoren in plaats van M.C.van Scheltinga.
11 Heb tijding van Cabo de Goede Hoop in dato 6 April 1777, van de Secrs Neteling bekoomen, als dat onsen Neeff Roeloff Storm, als derde waak van Ceijlon retournerende, op den 17 Maart 1777 aldaar overleeden is.
18 Is overleeden ’s Lands Fiscaal Talma.
Aug. 5 Is tot ’s Lands Fiscaal door de Grietm. Eijsinga, als aan de Tour staande, gedisponeerd op Jr F.van Burmania.
7 Is overleden de Heer Burgemr. N. Arnoldi.
11 Is tot Vroedsm., in plaats van Arnoldi, verkooren Jr Hambroek, sijnde het Reglement in desen, buiten effect gesteld.
18 Is Jr Hambroek tot Burgemr, in plaats van Arnoldi, verkoren.
26 Is overleden de Vroedsm. E. Wassenberg.
28 Sijn de vorstelijke Personen alhier plegtig ingehaalt, sijnde voor ’t huis van de Hr Nauta een Eerepoort opgerigt, welke men segt 30,000 Gls sal kosten. Het Bal door de Provincie op ’t Stadshuis gegeven, is seer brillant geweest, 4 à 500 Personen sijn tegenwoordig geweest. De toevloed van menschen so van buiten de Provincie als ten platte lande en kleine steeden is onbeschriefelijk veel geweest. De wagt, welke de menschen om de illuminatie te sien, uit en ingelaten hebben voor 1 en 2 stver hebben 609 Gls gecollecteerd.
Septb. 2 Hebben de Hren Staten op de Swarte weg een gouden Sweep, ter waarde van 300 Gls aan Goud, laten verdraven, ter eere van de Vorstelijke Personen, en is gewonnen van Laas Boumans van Franequer, wiens Paard ’t hardste van de 27 heeft gedraafd.
4 Hebben deselve op de Schouw bij Ernsum laten verseilen een silveren Vleugel en Tuigje met sijn toebehoren door Jagten van 20 Voeten en daarbooven, sijnde gewonnen door Mintje Wouters van Sneek, wiens Jagt ’t hardste van de 37 heeft geseild.
6 Is overleeden de Burgemr J. Doting.
8 Zijn de Vorstelijke Personen van hier na Groningen vertrokken, en is weder tot Burgemr verkooren de Ontvr Generl E. Wielinga.
23 Is tot Vroedsm. verkoren, E. Wassenberg, Dr A. Siccama.
Octb. 6 Is tot Vroedsm. verkoren, voor J. Doting, de Silversmid De Wal.
8 Is de Eerepoort bij afbreuk verkogt en heeft opgebragt ƒ 500,15.
12 Heeft Do. Nieuwolt sijn intre Praedikatie gedaan, welke in plaats van Do. Rumrink beroepen was.
Nov. 7 Is de Stadsbode Waterbeek overleeden.
17 Is overleeden de huisvr. van de Jonge Koopman Cats, sijnde agt maanden swaar en heeft sig dood gevloeid.
Decbr. 4 Is het Slatten der Stads Grafft gedaan geworden.
5 Is het water in de selve laten loopen. Heeft de Boumr Disselbloem als aan de Tour staande gedisponeerd over het Stads-bode plaats op eenen Boekbinder Schuil van Doccum.
27 Heeft de Stads-Bode Hobbema, na dat enige dagen te vooren door een beroerte geattaqueerd was, sijn bode plaats getransporteerd op sijn jongste Zoon.

1778

 
Jan. 1 Zijn tot Magistraats Persoonen verkooren Dr W. Coulon tot Burgemr, J.de Haan tot Schepen en Johs Snoek tot Boumr.
2 Is tot voogd van ’t Stads-Weeshuis verkooren Johs Storm en tot Voogdesse Juffr. Meinsma.
4 Is de Dochter van de Raadshr Binkes getrouwd met de Hr Wiggers van Groningen.
5 Is overleden de jongste Dogter van de Schriever van der Leij in de ouderdom van ruim 18 jaaren.
15. Is tot Amsterdam overleeden Dominicus Bruinsma, in den ouderdom van 69 Jaren 5 m. en 21 dagen.
24 Is subit overleeden de oud Procurr Generl Ramaker.
27 Heeft de Fiscaal Croese sijn Fiscaalsplaats op ordt(?) van de Magistraat overgedaan voor 1200 aan Elisa Heringa.
Febr. 9 Is in ’t St Antoni Gasthuis overleeden Wijtse Foppes, wegens sijn grote kundigheijd in vele dingen seer wel bekent.
11 Is overleeden onsen broeder de Deurwr Q. Storm in den ouderdom van 42 jaar en bijna 6 maanden, aan een bloedspuwing, verseld van watersugt, ’s middags tegen 11 uiren.
18 Is overleeden Mevr: de Wed: Lijcklama.
Mt. 1 Is overleeden de huisvr. van Ch. Bisschop. Is overleeden de huisvr: van de Old Schep. Dominicus.
20 Is overleeden Mejuffrouw de wed: Wijll. de do. Winterswijk.
14 Is bij de Hren Staaten eene Negotiatie van 3 Ton tegens 2¾ pr C.Intrest, welke in drie dagen is vol getekend geweest, gearresteerd. Heeft de Hr Bigot gedisponeerd over het Deurwr plaats op sijn koetsier Roeloff Bosman. Is wegens een slegte conduite in ’t Tugthuis gebannen Nicolaij, schriever der Stads waag, en aldaar twee dagen na dato overleeden, sijnde, sijn ampt begeven door de Burgr Hambroek, als aan de Toer staande, aan eenen Daniel Muller, gewesen Lakeij van haar Hooght, nu Opsigter.
Apr. 11 Is overleeden Oomke Bronkhorst.
4 Maij Is overleeden de Juffr. Hesselina Knock.
22 Heeft het guarnisoen voor de Inspecteur Somerlatte afgevuird, hebbende het de gansche dag geregent.
7 Sept Is na een siekte van agt dagen overleeden Wijtse Hoitsma, Burger Hopman.
14 Octb Is Dr M. Nauta, die in den voorleden jare sijn vrouw verloren had, hertrouwd aan de Wed: D. Hamerster.
5 Nov Nadat in de Zomer van dit jaar een begin was gemaakt met het doorgraaven van ’t Bolwerk in Droevendal en aldaar een Waterpoort is gemetseld, gelijk meede het uitslatten van de geheele Keisers-gragt, en het vernieuwen uit een hand van alle de wallen, so is op heeden het water daarin geloopen en also vaarbaar geworden, wordende meede de gansche gragt met Lindeboomen beplant.
26 Is tot vroedsm: in plaats van Jongsma, die overleeden is, verkooren de Vaandk W. Ruitinga.
15 Decbr Is overleeden ’s Hoff Secrs Elsinga, hebbende tot sijn effgenamen geinstitueerd de Diaconij alhier, na afftrek van 32,000 aan Legaaten.
19 Is overleeden de Brouwer Hagemeir.

1779

 
1 Jan Zijn tot magistraats Persoonen verkooren tot Burgemr Dr M. Sloterdijk, tot Schepenen H. Brouwer, en de Operateur I.de Vries.
5 Is tot voogd van ’t Stads-Weeshuis verkooren Hopm. Carel Coulon, en tot voogdesse de Huisvr. van Hopm: Pars.
20 Is tot ’s Hoffs Secrs aangesteld in plaats van Elsinga de Rollarius Ferwerda, en tot Rollarius ’s Hoffs Bode Brantje Ferwerda, en tot Bode de Clercq van de Raadshr Sminia als aan de Tour staande.
24 Is de Konst. Schilder Nicolaij aan de Roode hond seer subit overleeden, nalatende een Wed: met 6 kinderen en gaande van het sevende swaar.
27 Feb Nadat het gansche Najaar extra fraaij en sagt weer is geweest, selfs dat het Rundvee daags voor Kersttijd nog in ’t land heeft geloopen, heeft het op den 1 Jan. ’s morgens onstu(i)mig weer geweest, dog, ’s middags bedaarende en ’s avonds beginnende te Friesen, hetgeen eenige daagen sagjes gecontinueerd heeft hebbende het niet meer gevrooren, dat de schaatsrijders een dag à vier gebrekkelijk hebben kunnen rijden; de vorst al langsaam verdwijnende, hebben wij van Nieuw-jaar tot op heeden sulk aangenaam, stil, droog (also het in al die tijd niet geregent heeft) weer, dat bij menschen geheugen nooit gebeurt is, sijnde het op heden so aangenaam en warm, dat de Jongens bij menigten hebben gebaad.
28 ’t Weer alsvoren.
1 Maart Uts, sijnde de kleij-weegen rijdbaar, sijnde de menschen heden van de Lemmer met Rijtuig alhier gekoomen.
van den 2 tot den 10 Weer als vooren, dog nu en dan iets koelder, Z:O: windt.
11 Sterk gevrooren. Is de Zeecapitain Betting seer subit alhier overleeden.
12 en 13 Mooij weer.
14

Nadat het in verscheidene maanden niet geregent had, waardoor meer dan ooit gebrek aan Regenwater is geweest, zo heeft het heden namiddag begonnen, en de nagt gecontinueert, waardoor de Bakken voorsien sijn geworden.

 

Dagverhaal van de voornaamste gebeurtenissen tijdens de omwenteling in 1795 en 1796 te Leeuwarden voorgevallen, aangetekend door Roelof Storm.

 

1795

6 Februarij In de Fraterniteit weder aan de Frijcoristen overgegeven.
9 heeft het Vrijkoor de Snaphanen weder gekreegen.
10 Is de Magiestraat en de Vroetschap door het Commitee Revolutsijonair door
H. Burgering, als presijdent, dus als spreker, de heeren alle affgeset.
des selve morgens is de Vrijheitsboom voor het Stadshuis geset met veel
gejuig. des: nademiddags zijn de uitgewekene heeren weder binnen de stad
geleid, onder het lossen van driemaal het kanon, het spelen der klokken en een
rei van 192 jonge dochters, die de uitgeweekenen geleiden door de burgerie,
die alle in twee rijen geransjeerd waren.
11 Sijn de burger offijsieren afgeset, als mede de Collonel en Schrekretaris.
13 Sijn der 30 Nieuwe offesieren aangesteld.
19 Sijn alle Staatsleden door Borgering, als president, afgeset, en des morgens
weder een Vrijheitsboom op het waagsplein geset, met groot gejuig met
Trommelsen groot gedans. des morgens om negen uuren sijn alle borgers in de
wapens geweest met scherpe patroonen en twee veldstukken canon voorop, en
hebbe de nieuwe heeren geleidt na het Landshuis, alwaar sij sessie hebben
genomen; des nademiddags sijn der wel meer dan twee hondert borgers na het
landhuis geweest, om de Nieuwe borgers te begroeten alle en corps twee aan
twee. alles is geschiet onder het lossen van canonen, ’t spelen der klokken,
alsmede de kleine kanontjes op de stadswaag.
4 Maart Sijn de Franse hoesaren door een coor van 214 jonge dogters, elck in ’t wit
gekleed, met nasionale Linten en strikken versierdt, verwelkomdt, als meede
het geheele koor borgers alle in de wapens, en de generaal benevens de
hoesaren in een getal van 33 geleid na het stadshuis, onder het lossen van ses
malen de canonnen op de wallen, het luiden der klokken en spelen op de
Nieuwe Thooren; en na het scheiden sijn se alle bij de borgers ingekwartier,
als mede op dit pas ook een bij ons.
5 Sijnder weder een klein dertig gekomen, alle weder bij de borgers geplaatst.
7 Sijn der eenige hondert Carmajollen, te weten Franse soldaten, alhier
ingekomen, eenige in de drie weeshuisen geplaatst en de overige bij de
Burgers.
8 Sijn der weder twee companien na doccum vertrokken, achterlatende bij de
borgers een menigte Egiptisie muggen? (ongedierte?)
9 Sijn der vijftien hoesaren vertrokken na doccum en buitenpost. Hebben de
Nieuwe schutters de sleutels van de Stadspoorten moeten overgeven aan de
Generaal van de Fransen, die gelogjeert is sedert de 4 Maart aan het huis van
Pieter Cats. (Tweebaksmarkt, huis van Gratama)
23 Is de generaal van Groningen alhier s’ avonds om half sevenen gearrijveerdt en
is gelogjeert aan het huis van de heer van der Wal. (Bij de Langepijp, huis v.
Ds) Is de Fransche krijgskas met eenig manschap en hoesaren hier
aangekomen, en de goederen sijn alle geborgen in de Nieuwe kamer van het
S.anthonij Gasthuis, en de Manschap alle weder bij de borgers en bij vijff van
ons predijkanten.
24 Is op order van de generaal het Fransche Garnijson in de wapens geweest, om
geïnspecteerd te worden. Is Cavelari, de Switsers, de Friesche Garde, als mede
de borgers, die de wapens opgevat hebbe.
25 Sijn der weder So en vijftig hoesaaren met eenige Offijsieren, benevens
verscheidene wagens met bagasie hier aangekomen, alweder bij borgers
geinkwartierd.
26 Is de slagterij gekomen, so beesten als hoeders, en de manschap bij de borgers
geinkwartierdt. des avonds is door de Multipliasiteit/Municipaliteit een groot
bal op de doele gegeven voor de generaal der Fransen; daar sijn geweest alle
Militaire Offijsiers, als mede de Burger Offijsiers met hunne vrouwen en een
menigte van de burger dogters alle in het wit.
28 Sijn de beide Generaals met eenige Hoesaaren des ’s middags om twee uur na
Harlingen vertroken, en de 30 maart des nademiddags weder alhier
gearrijweerdt.
30 Sijn des morgens voor agt uur het geheele garnissoen in de wapens geweest,
alsmede alle borgers alle de Fransen, en daart wiert 40 Ruiters benevens
eenige franse hoesaaren affgesonden, die alle voor de hooftwagt gesteld
wierden, om orders aff te wagten, waar sij na toe moesten, en de borgers
betrokken de hooftwagt tot des middags, wanneer een franse Offijsier, die
uitgereeden was, weder binnen kwam, en orders gaff, dat ijder weder na sijn
huis kost gaan, als mede de paarden die alle gereed hadden geweest voor de
wagen van de Franssen.
30 des middags om twee uur sijn der eenige borger companien in de wapens
gekomen en in het Ruitsterkwartier vergaadert, en om drie uur afgemarsjeerd
de lommertsteeg door over de lang piep, de weert, op het hoff voorbij, so na
de groote kerkstraat tot aan de latijnse school, daar toen de leeden van de klub
rede vergaderd waren, en die toen door de gewapende Burgers wierden
afgehaald. De Franse Hoesaaren te paard alle voorop, daarop volgden de
burgers met slaande Trommels en fluiten, en alle de Musijkanten van
Zwitsers, die tussen beiden Musijk maakten en tussen de borgers een Man met
een lange stok, waar boven een hoed met linten, verbeeldende de Vrijheid, wat
lager was een soort van een faandel, waarop geschreven stond de Regten van
den Mensch; daarop volgden alle de leeden van de Club van waaksaamheit
alle en corps met theekens op de borst tussen de borgers, en sijn gepasseerd
van de latijnse school langs de bagijnestraat, de kleine kerkstraat door, de
Nieuwe stad langs, de Weerdt op het Hoff voorbij de Sint Jacobsstraat langs
en so na de Fratternijteit, alwaar sij sijn ingetreeden, om daar hun vergadering
te houden, en toen sijn de burgers affgecommandeert.
1 April Sijn der weder een menigte Paarden met Manschap hier binnen gekomen, en
drie sware stukken Canon, als mede ook eenige hoesaaren, als weeder bij de
Burgers geplaatst.
3 Sijn der verscheiden sijke en gekwetste Fransen hier aangekomen en geplaatst
op het Prinsen Hoff.
4 Is der order gekomen om de groote kerk op te ruimen, ijder heeft sijn stoel
thuis gehaald, en alles daaruit gesloopt, en bij aanhoudentheid worden der
krebben voor de sijke Fransen gebragt, die hier gebragt worden uit Groningen,
dog der sijn niet anders geweest dan die schurff waaren.
5 Sijn der weder hoesaren gekomen en weder bij de burgers geplaats.
7 ’s morgens om elliff uur sijn der seventig van ons Ruiters en eeven so veel
Franse hoessaren met de Generaal en eenige Franse Offisiers na Bolsward
vertrokken, om daar des nagts halta te houden en dan daags daarna na
Workum te vertrekken, om dat de carmajollen daar de Meester begonden te
speelen, en sijn de 10 April weder geretourneerd met een groot dertig
gevangenen en sijn de 11d(?) alle na groningen gebragt.
9 Heden de gepasseerde Nagt sijn der verscheiden Schepen met gekwetste en
sijke Fransen hieraan gekomen, die in de grote kerk zouden geplaatst worden,
daar alles in gereedheid was, dog door het opbreken van de banken als andere
omstandigheden der vrij wat muffigheeden veroorsaakt was, dus die plaats
niet goed gekeurd wierd, om die zieken daar te bergen, sijn alle geplaatst op
het prinsen Hoff. Heeden de dag, dat de volksstem gaande was, als in de
westerkerk, de menonite kerk, de Luthersche Kerk in de Fraterniteit, als meede
op het Stadshuis en sijn op heden de 10 dezer daaruit verkooren:
Burgering, Apotheker.
van Gurkum, alias de beul sijn soon.
Ros, Silversmids Knegt.
van der Wal, Boekbinder.
van Asperen, bakker.
vander Veen, Coopman.
Gorter, Coopman.
Westerveldt, Rentenier.
Falk, Coopman.
Diekstra, Distelateur.
Miedema, gewesen Koetssier.
I.K. Kutsch, Wijncoper.
16 Sijn de Franse soldaten vertrokken na Groningen en verder; en sijn der, eer sij
nog uit de stad waaren, weder rijkelijk so veel weder hier binnen gekomen, en
sijn in de weeshuisen geplaatst, en de Offijsiers bij de Borgers en op die tijdt
hebben wij ook een 1- Luitenant(?) bekomen.
18 Sijn der verscheiden Hussaaren vertrokken en weder een vijftig binnen
gekomen, en die morgen hebben der wel ses hondert Franse soldaten voor de
vrouenpoort geweest, die alle na de Grijtenie van Tijterksteradeel moesten en
bij de boeren geplaatst sijn.
24 Sijn der weder een klein hondert Franse hoessaren hier binnen gekomen en bij
de borgers geinquatierdt.
27 Is een Publicatie afgekondigt van het Commité, dat een ijder die familjewapen
in de kerken hebbe hangen, verpligt sal sijn, om die binnen een maand der
weg te laten halen, off dat anders de munsipialiteit op kosten van de eigenaars
het der uit sal laaten halen.
28 Is der affgeleesen, dat ijder persoon, die in de Munsipialiteit sit, sal genieten
ijder jaar 400 Glds, daar de oude leeden altoos hebben genooten 65 Glds Jaars
en die bij de aanstelling moesten betalen 200 Glds, daar nu de Nieuwe niets
betale.
3 Meij Sijn der drie companien Carmajollen van hier vertrokken na eenige
boerendorpen.
4 Sijn der eenige hoesaren vertrokken so na Franequer als elders.
7 Sijn hier weder twee Esquadrons nieuwe hoesaren binnen gekomen en de
gemeene in het Stads weeshuis geplaatst en de Offijsiers en wagtmeesters bij
de borgers.
1 Junij Sijn de Franse Soldaten, die de 16 April alhier gekomen waaren, vertrokken
na Zwol, en voorop hadden wij al weder rijkelijk soo veel fransen in de stad,
die alle bij de borgers geinquartier sijn, omdat het burger Weeshuis eerst eens
schoongemaakt sou worden, dog agt daagen daarna sijn sij in de weeshuisen
gekomen.
2 des avonds om half tien uur wierd mij weder een franse Offijsier gebragt door
de Wagtmeesters-feint Klaas, om voor een Nagt te huis vesten, die des
anderendaags weder vertrokken is met het Lemster schip na Uitregt.
3 des nademiddags koomt er weder een met een briefje op ons, waarmede ik
veel moeite heb gehadt, en voor gaff een opperster van de Doctors te sijn, en is
weder na een ander gegaan.
8 Is ser des nademiddags een gekomen, voorgewende een Opperschureigein te
sijn, die de kamer ook niet aansting, dus alweder heen gegaan.
9 Sijn van hier de Hoesaaren vertrokken.
10 Sijn hier 480 Jagers binnen gekomen, het gemeen in het Stads Weeshuis
geplaatst en de Offijsiers weder bij de borgers.
11 Sijn der weder drie Companien van hier vertrokken.
12 Sijn der weder constapels met canon ingekomen, daarvan der een bij ons
geplaatst is.
13 Sijn de ovrige Hoesaren vertrokken.
17 Sijn de Franse soldaaten, die 1 Junij hier gekomen sijn, vertrokken, en des
morgens sijn der weder 900 hierin gekomen.
18 Sijn der des avonds drie Companien hier gekomen, die bij de Bilboeren
omlagen, en sijn de volgende dag met de overige, die hier lagen, vertrokken na
Zwol.
19 Sijn hier bij de agtien hondert fransen weder ingekomen, en meest alle bij de
burgers geinquartierd, alsmede voor de eerste maal op het Vliet en de Graswal.
20 Sijn de Fransen op drie Companien na van hier vertrokken, buiten de Jagers en
de attelarie, die hier nog alle blijve.
21 Op zondag middag is der afgeleesen, dat een ijder verpligt is om binnen
vijftien dagen een lijst aan de Munsipialiteit over te geven van al hiet silver en
goud, het welk men besit, bij poene van swaare straff, dog twee weken daarna
is het plakaat weder ingetrokken tot nader order.
8 Julij Is door de representanten afgeset de Procureur Generaal Mr Thomas Wielandt.
16 Sijn der Seven Raadsheeren afgeset met namen als:
Mr. Johan van Idsinga.
" H.U. Huber.
" Sijmon Cocq.
" Martinus van Viersen.
" Jan Albert Willinge.
Hr. Willem Hendk van Sijtzama.
" Tjepke Haitsma.
Op de selve dag is nog afgeset de Agent van de hooft Commis D.R. Smeding.
de Commies Sluiterman van Workum.
de Commies van Harlingen.
de Lands Boumeester Ijpeij.
de Professor Kannegieter.
de Professor IJpeij.
de vier Curatoren en de Sikkretaris.
de Postmeester Rengers.
de sepier van het Blokhuis Eisma.
de landsbaas Johannes Schaap.
19 Is in de kerken eene Resolutie afgeleesen, dat de stemming van de Nieuwe
Kerkenraad sal geschieden op dinsdag des morgens om tien uur in de
Westerkerk, en dat de geremoveerde Magistraat nog vroetschaps personen niet
meer in het kerkelijke wierden gedult, nadien sij tot ergenis sijn van de
weldenkende lieden.
21 Sijn der 7 Nieuwe Ouderlingen en 3 Diaken verkooren met namen:
Bernardus Schrader, Rentenier, met 90 stemmen.
Gerrit Nieuveen, Rentenier, met 75 Stemmen
J.D.B.van der Meulen, Mr. Bakker " 84 "
Johs Gonggrijp, Medicine Docter " 72 "
Pieter Boltjes, Mr Sadelmaker " 65 "
Reinder Nollides, Mr Gortmaker " 72 "
Wopke Oenes Gorter, Mr Gortmaker " 88 "
Diaconen:
S.van Dijk, Mr. Broodbakker, met 89 stemmen
Daniel Fellekers, Mr Weever " 67 "
Lolke Jansma, Coopman " 68 "
24 Is er een Publikatje afgelesen, dat een ijder, hij sij wie hij sij, van wat gelooff,
die wekelijks geen vier guldens kan verdienen, hij een briefje kan bekomen,
bij de uitdeelders van de armekamer, om bij de bakkers het brood te halen,
ijder pondt voor een stuiver dat is het halff brood vijff stuivers agt penningen,
het welk thans voor ons kost 10 st. 2 penn: en moet wegens gebrek aan Rogge
drie part Groff wit en een part Rogge sijn; en de koekbakkers is bij provisie
voor zes weken verboden om niets te bakken, waar toe sij Rogge van nooden
sijn. Tussen de 25 en 26 Julij des nagts hebbe quaad geintensijeerde menschen
verscheiden huisen de glasen ingeslagen, als bij de Hr Eco de Wendt, bij Coll:
D.R. Smeding, bij de ontfanger Suriger en bij de gewezen Procureur
Wielandt.
30 hebben wij weder een Offijsier bij ons geinquatierd ontfangen. Is het heel
brood, het welk thans van ¾ Weit en ¼ Rogge gemaakt wordt op 24 st. 4
penn. gesteld.
17 Augs Heeft het gans garnijsoen, so fransen als borgers, en verders alle hier in
garnijsoen leggende mijlijtieren, in de wapens geweest, en sijn des
nademiddags om 4 uur na buiten gemarscheerd met drie velt stukken op het
excersiesje landt, waarop gebragt wierdt alle de Wapens aan de prins
toebehoorende, alsmede alle portretten, alle schilderien, wat maar eenigsins na
Prins of Prinses geleek, gelijk ook alle de vaandels, die door de
geremooveerde schutters op het Stadshuis waren gebragt; dit alles is bij
elkander op het landt bijeen op een hoop geset in het midden een tonne met
brandende speesje en door stroo aan de gang gemaakt en soo alles verbrandt,
onder het lossen van de Canonnen en musiek singen en dansen in het rond
van de brand, het schreeuwen van hoesee met de hoeden op de bajonet. Den
geene, die het aan de brand gestoken heeft, is docter Harmanus Gonggarijp en
de Stoker Meetsma. de Meinsmaa’s en eenen Feit hebben van de Stads-doele
met alle brutaliteit affgehaald al wat maar eenigsins naar Prins geleek en op
een wagen gesmeten, en daarmee naa het Landschaphuis om de portretten aff
te halen, gereden, dog de landsboumeester heeft haar sulk geweigerdt, so dat
die quade knapen met omverrigte saken moesten heen gaan; dog nog een
schilderi zijn sij magtig geworden, dat mede ook aan het vuur opgeoffert is.
hebben het gebeente van de overleede Prins en Princessen het welk in de groote kerk in een kelder was bij geset der uit genomen en de kisten capot geslagen, en het gebeente genomen, dat in de put geworpen, die was daar onder, daar de tombe op gestaan heeft, daar een prins op uitgehouwen lag, hetwelk ook alles is gerijnijveerd en capot geslagen. de Capitein van der Bij en Feit hebbe deerlijk met het gebeente gehandelt: vander Bij heeft het hooft van de oude Forstin bij het haar genomen en uit het Fenstertje, dat in de kist was, gehaald en tegen de muur geslagen, en verders het gebeentje uit elkander getrapt. Ook sijn alle de wapens, die voor de Stadspoorten stonden, alsmede de inschripsches van ons oude kriegslieden uitgekapt en vernietigd. Domenie C. Jongsma, naast eenige jaren een gedeeltje van het huis hebbende gekogt, waarin ons prins sijn grootmoeder had gewoondt en in overleden was, en waar boven de deurs twee Leeuwen stonden met de wapens van de Vorstelijke personen, is de domini geordonneerdt, uit naam van de Munsijpialiteit, om so spoedig als mogelijk, die versiersels der aftenemen, het welk hij heeft gedaan, dog met een tegensin van sijn gemoet; want na te laaten dorst hij niet doen, om reden dat sij anders hem der met voorgekomen souden sijn. In Augustus is besteed om de Groote Kerk weder in order te maken voor de Somma van drie duisent en vijff hondert Carolij Glds.
5 October Is der omgetromd, dat ijder sijn stoelen weeder in de grote kerk moet besorge
tegen des anderen daags morgens de 6 October, hetwelk geschiedt is.
9 Is een kledermaker met name Feugen op het Blokhuis gebragt, omdat hij eene
missive ondertekendt hadt om de Representanten door de gewapende magt te
noodsaken om intestemmen tot de Nationale Conventje.
11 Is de eerste preek weder in de Groote kerk gedaan door do. van Weemen des
voordemiddags, en heeft sijn text gehadt uit Romeinen 12, vrs 18.
17 November des middags om een uur sijn alle de espels van de borgers in de wapens
geweest en alle op de Langepijp geransijeerdt, en om half twee uur sijn der
vier gecommijteerde uit de Vergadering van de Representanten bij haar
gekomen, om het volk onder eede te neemen, so het mogte gebeuren dat so
den eennen off den ander van buiten ons wou attijkeeren, sij dan verpligt
waren om met het mijlijteer dan uittetrekken; dog het welk door haar allen is
geweigert, exsemt drie offijsieren, die haar aan die eet wouen verbinden als
Pieter Cats, de hoedemaker Abm van den Berg en de koekbakker Deekens, het
welk door de anderen so kwalijk wierdt genomen, dat sij direkt voor het vront,
alle drie wierden gekasseert; en dat heeft gehaspelt tot ’s avonds vijf uur; doe
sijn sij gemarsjeerdt van de lange pijp met slaande trommels en fliegende
faandels door de weerdt, het Hoff voorbij, de St Jacobstraat door en so weder
naar de lange pijp, en daar sijn sij gescheiden en de Representanten met
onverrigte sake weder na hunne vergadering gegaan.
18 heeft de soon van de Commies C. Rosema, die eenige tijdt op het Blokhuis
geseeten heeft, om dat hij als posteljon gereist hadt, om al het gewapendt
genootschap in de stad te roepen, om Feugen met gewapende magt van het
blokhuis te haalen, sijn sentjentje ontfangen, vijff jaaren in het tugthuis en dan
nog vijff jaaren buitenlands gebannen, dus samen tien jaar.
30 December heeft een van de Leden van de Municipaliteit sig te buiten gegaan, dat hij als
Commissaris sat bij de opbreng der vijffentwintigste penning, dat hij sig van
het geld, het welk in de losse bakken stond, bediende, het welk door eene
swangere vrouw gesien werdt, die het selve heeft uitgebragt, en is van dat
gevolg geweest, dat hij des Saturdags, sijnde 2 Janij 1796, toen hij hoorde, dat
het hem sou gelde, is hij voortgaan: want der sijn informasjes van hem aan ’t
Hoff gekomen, en daarop geordonneerd, soo sij hem mogten te weeten komen,
hem direkt te vatten: het is de soon van onse thans fungerende Beul, sijn naam
is Petrus van Gurkum.

 

1796.

8 Januarij Onwillige Verandering van het Stedelijk Bestuur. Hebbe de Representaten
gesonden aan de Munsipialiteit een plan tot oproeping van het volk tot kiezers
te stemmen, om nieuwe Leden van de Stad te verkiezen, waarop de daags
daaraan een Commissie uit de Leeden van de Munsijpialiteit is gegaan na het
Landschapshuis, en hebbe verklaard het gesonden Reglement niet te laten
affleesen, na dien sij begreepen, dat geen Representaten het regt had om haar
Reglementen te geven, maar dat sulks door het volk moest geschieden, waarop
de Musipaalen des Maandags, sijnde 11 Janrij, een Plakaat hebben laaten
affleesen, door haar selven opgesteldt, en hebbe het volk versogt op het
Stadshuis te komen en te stemmen des Woensdags, Donderdag en Vrijdag
ijder dag vier Espels te weten met de buitenlieden. daarop des Woensdags
morgens de 13 Janrij om half negen uren de klok begonnen te luiden door de
honne baas van ’t Land, G.van Gurkum, die daar gesonden was, maar is door
de Stads Majoor en Feinten der affgehaaldt en na het Stadshuis gebragt; en
doe de klok ophieldt, is der een groote toevloed van Menschen na het hoff
geloopen, waarop het Raam, daar men gewoon is om aff te leesen, opengedaan
is door twee Lands-deurwaarders, en hebbe een stuk affgeleesen, om ijder te
waarschouwen, om niet te komen te stemmen op het verzoek van de
Munsipialiteit; maar door de keesen wierd der so een groot geroep en geschreu
gemaakt, dat geen Mensch in staat was om der iets van te hooren off te
verstaan; daar op is direkt weder een Protest van de Munisipalen affgeleesen,
en is met een groot geroep van Hoesee beantwoordt, en een menigte die
seiden: "om de Duivel sullen geene Representanten baas wese!" waar op een
half uur daarna de Franse Jagers in de wapens sijn gekomen, en hebben sig bij
het hoff vervoegdt, omdat men bevreest was, dat ter omstandigheden sou
gebeuren.
13 Dog de Munsipaalen, haar aan de waarschouwing van de Representanten niet
steurende, sijn voortgegaan om het volk, die quamen te stemmen, in te laten,
na datter alvorens twee staateboden stonden op het voorhuis van ’t Stadshuis,
om al die geen, die quamen te stemmen, te waarschouwen, en haren de
puplicaatje te laaten leesen,; maar daar agter stonden twee stadsboden en
seiden tot de Lieden: "koom maar binnen: de burgers sitten al op de groote
saal"; so dat ter verscheidene nog sijn geweest te stemmen, ’t welk de gansche
dag heeft de geduurt, en de Munsipalen sijn des avonds om sessen uren van
het Stadshuis affgegaan; maar siet wat sijn de gevolgen geweest? des avonds
te seeven uur is het gansche garnisoen, so wel de Fransen als de Carvalerie, in
de wapens gekomen, een ijder op sijn Rustplaatsen. Nadat sij alle op hunne
plaatsen waaren, is de Substituut Procureur met sijn dienaars gekomen,
vergeseldt met een detasiement Franse Jagers, en aan een ijder van des
Munsipalen sijn huis gekomen en hebben gevat H. Burgering en Albt
Miedema en na het Blokhuis gebragt, en de agt oovrige, te vooren gemist, sijn
gevlugt; dog Westerveldt, daar des hofs dienaars des Nagts bij sijn gebleven,
dog des anderendaags, sijnde de 14 Janrij, is hij ontslagen, om dat hij heeft
bewesen, dat hij in geen drie weken op het Stadshuis had geweest, wegens de
onpaslijkheit, die hij hadt, en niet instaat was geweest der te komen.
14 Sijn der door de Representaten verkoren ses nieuwe Leeden bij Westerveldt,
als Munsipaalen met namen:
H. Eringa, Coopman.
R. Bloembergen, Coopman.
H. Bruinsma, Sijrujein.
A.van Tuinen, Coopman.
Daam Fokkema, Advocaat.
Johs Romkes, Rentenier, Rooms gesind.
22 Sijn der Couriers alhier gekoomen van Groningen met de patenten voor het
Mijlijter, om te marcheeren; des Zaterdags morgens de 23 Janrij sijn de4
franse Constapels vertrokken en de Jagers, des avonds alle Franse
Carmajollen, des sondags morgens alleen infanterie, alsmede nog de overige
Franse Jaagers; dien selven avondt sijn hier aangekomen de soldaaten uit de
kleine steeden, en sijn des morgens de 25 J: ook op Mars gegaan, alsmede al
ons Cavalerij, en dat wij in eens van al ons mijlitairen ontbloot sijn geworden,
exsemt op vijftig Ruiters na, waar sij alle heen sijn, weet geen Mensch; veele
segge na groningen en achter ’t selve.
26 De nademiddags om half drien sijn der verscheiden espels van de burgers in
de wapens gekomen, als meede de Canoniers met het Canon, en der sijn
eenige als gecommijteerden na het Landschapshuis gegaan, om de
Representanten te noodsaaken om de gevangene van de mulsijpijaliteit, die op
het blokhuis saten, te ontslaan, alsmeede die gevulgt waren, vrijheit te
verleenen, om vrij weder in te koomen; het welk hun, na lang gewacht te
hebben, en in nootsaak sijnde wegens de gewapende magt, het haar is
toegestaan, sodat desleve avondts om hallif elliff nog de andere espels sijn
gekommandeerdt om in de wapens te komen, en des Nagts om halff Twalif de
toetsen sijn ontstooken, en het geheele koor gewapent met Canonnen na het
blokhuis gemarscheert, en hebbe doen.
25 H. Burgering en Miedema, alsmede Feugen en de boer van de Rijp, die
Haarsma doodgeschooten hadt, alle in vrijheit gesteld, en Roosma uit het
tugthuis gehaaldt, en sij sijn alle des snagts met slaande Trommels en fluiten
na hun huisen gebragt.
26 Is weder het geheele koor in de wapens geweest met de Canonnen, en sijn
eenige na het Landshuis geweest met een stuk Canon, hetwelk sij voor de deur
van het Landshuis plaatsten, en hebben van de Representanten der affgehaald
en na het Blokhuis gebragt K.W. Coulon, W. Wopkens, K. Gorter (Coopm.
in het anker) Do. Wesselius, Knijff, P. Fontein; en de gene de gevlugt waren
sijn: Do. Joha, Do. Abbring, Do. Cannegieter, Do. Russing, Westra, Do.
Jelgersma. En den geene, die de huis arrest is aangesegt, sijn: H. Balk, Do.
v.Vliet, W. Rutinga, P. Zeper, Appelius, Heloma, Lamsma, Do. Mebius, van
Weerden, Aijlva. Na sulks verrigt te hebben, sijn sij alle na de Hoeksterpoort
gemarscheert en hebbe de gevlugte Munsijpaalen des Nagts ingehaald met
slaande Trommels en fluiten en so ijder gevlugte na sijn woonig gebragt.
27 Sijn der uit verscheidene dorpen hier boeren aangekomen, ten getalle wel van
400 man, alle gewapent en slaande trommen en fluiten, sijn so door de stad
gemarsjeerd na de hooftwagt en fraterniteit. ’s Nademiddags is der
affgeleesen, dat die Munsijpaalen, die door de Representanten als
plaatsvervullers zoo lang waaren aangesteld, wierden affgeset, en de voorige,
die gevlugt en gevangen waaren geweest, weder in hun vorige posten hersteld,
waarop direkt het wapen-genootschap, benevens de boeren, die hier in de stad
waaren, in de wapens verschenen, en hebbe doen de leeden van de
Munsijpialijteit met slaande Trommen en brandende Flambouen met alle
staatsje na het Stadshuis gebragt, met een groot gejuig van hoesé. Daarop sijn
sij alle weer naar de Lange-pijp gemarscheerd, en sijn doe (sijnde seven uren)
alle gescheiden. Na het scheiden sijn de boeren alle bij de borgers
geinkwartierdt, meest twee en twee, en bij D.R. Smeding veertien boeren,
sodat die nacht verder stil is afgelopen. De veertien boeren bij Smeding is mij
abusief opgegeven; tot heden de 28 deser heeft hij nog geen een, maar de 28
drie gekreegen?
28 Sijn der des middags weder vlaggen op de Nieuwe tooren geset en vier op de
oude hoofft, en twee op het Stadshuis; des middags om halff drien sijn der 250
boeren van de bilkant ingekomen en alle bij de burgers geplaatst, bij ons drie
man.
29 des Nagts tussen de 28 en 29 Janrij hebbe se de Representant Spoelstra van
sijn bed geligt en na het blokhuis gebragt; hij is de schoolmeester van
Oudeboorn, en sijn der weeder veele boeren alhier aangekomen.
30 Tussen de 29 en 30ste is de Old Gripman Sikko Aijlva, en de Representant
Broersma na het Blokhuis gebragt, en sijn der weder verscheiden boeren
ingekomen, en des nademiddags is al gewapent volk, het geen hier in de stad
was, in de waapens gekoomen, wel een 1600 mans, en sijn na de
vrouwenpoort gemarscheerd en hebben daar affgehaald Kutsch en Dijkstra,
Staal en Koon, en so de geheele voorstraat langs door de St Jacobsstraat na het
Stadshuis, en hebben de uitgewekenen daargebragt met slaande Trommels en
vliegende vaandels en met een groot geschreeuw van Hoesé; en na dato in het
gewapent volk weder na de Lange piep gemarscheerd, en sijn doe gescheiden;
des avonds is B. Schrader en de beide Represn van Kollumerland de Stads
arest aangesegt.
1 Febrij Sijn der weder verscheidene boeren hier aangekomen en weder bij de burgers
geplaatst, alsmeede op het Vliet en Graswal; die selve dag sijn er
Commissarien vertrokken na Kollum, so men segt dat daar mijlijtairen
waaren, om die te beëdigen.
3 gepasseerde Nagt hebbe se de Auditeur P. Wiersma uit sijn huis geligt en na
het Blokhuis gebragt, en sijn des morgens weder boeren hieringekomen; de
Nademiddags is alhier de Generaal Dumonseau van Groningen alhier
gearrijveerdt.
4 des morgens om ellif uur is het gansche coor borgers en de boeren alle in de
wapens verschenen, en zijn met twee stukken canon opgemarscheerd van de
hoeksterpoort en so na aansentuin; daarop is aangekomen een halve brijgarde
soldaaten en eenige Constapels, alsmeede vijftig man cavalrij; daarop sijn
eenige leeden van het Collegje benevens eenig uit de munsijpjaliteit na buiten
gegaan, en hebbe het Mijlijtair onder eede genomen; daarop sijn sij alle weder
ingemarscheerd, voor op een coor borgers, daaraan het Mijlijtair, en achter aan
weder burgers, en so alle na de lange piep, en daar sijn sij gescheiden, en de
soldaaten sijn in de Weeshuisen geplaatst.
5 Sijn der weder boeren in de stad gekoomen, en al weder bij burgers geplaatst.
6 des nademiddags sijn het grootste gedeelte van de boeren, die hier waren,
weder na hunne woonplaatsen vertrokken, alsmede die wij tien dage gehad
hebbe ook.
8 gepasseerde nagt heeft het Commite van herstel de silversmid Rintje Postimus
gearresteerd, en hem de huisarrest aangedaan, om reeden, dat bij sijnen een
Request ter teekening lag aan de Represten, om te vragen, wie het
voorengenoemde Committeé aangesteld had, en wie hun magt gegeeven hadt
om so veel Fatsoenlikke lieden na het Blokhuis te bringen; dat Request was
Reede al door verscheidene Lieden onderteekend, het welk sij mee genomen
hebbe. heden is ook de stemming geweest om kiesers te maken, om Leeden tot
de Nationale Commissie te stemmen.
9 Sijn de 32 kiesers des morgens op het Stadshuis vergadert, en sijn hier
verkooren om na de Haag te Reisen, Borgering, Feugen en Staal. Sijn hier
weeder 200 Franse Jagers gekomen en sijn in het Ammenijsje huis en in de
Latijnsche school geplaatst.
10 Is weder een stemdag geweest om kiesers te stemmen, om weder Nieuwe
Representanten te maken voor degeene, die op het Blokhuis saten en die
gevlugt sijn.
11 ’s Morgens om Negen uur sijn de Kieser op ’t Stadhuis vergadert, om daar
nieuwe heeren te stemmen; maar, wat gebeurt er, om tien uur vergadert de
frandse jagers, om ellif uur wordt er een sterke Commande Jagers na het
Stadhuis gebragt, die daar post hebbe gehouden bij de Canonnen, die voor het
Stadhuis lagen; daar op is het geheele garnisoen in de wapens verschenen, alle
op de lange piep, en om half een is der detasjement Jaagers en Ruiters als
mede voetvolk na het Blokhuis gegaan, en hebbe alle de gevangene
Representanten daar aft gehaald, alsmede de Auditeur P. Wierdsma en in statje
na het Landschapshuis gebragt, en alle de andere, die gevlugt waren, sijn die
selve morgen ook weder gekomen, en so wel den eenen als den andere, en sijn
weder allen in hunne voorige posten hersteld, als Representanten, so dat de
kiesers niet met hun werk doe hebbe kunne voortvaren, nadien na die tijd der
geene vakaturen waaren; de Mijlijtairen hebbe de gansche dag op de Lange
piep post gehouden en bij aanhoudentheit sterke patroeljes de gansche dag
door de stad gereden, en ’s avonds half zes is de wagt opgetrokken, en de
mijlijtsje gescheiden 1 dag bij aanhouden gestadig rijdende patroeljes; waarop
direkt het Committé van herstel uit elkander is gegaan, den eene hier, den
ander daar; dog nadien het hoff weder post vatte, is de supstut op ordre aan
veele huisen geweest van ’t so genaamde Committé, dog alles te vergeefs,
dien selven avond sijn er weder eenige honderde franse Carmajolen alhier
aangekomen, en eenige bij de burgers voor een nagt geinquatierd, en des
anderen daags na Harlingen vertrokken.
12 Sijnder dijrekt fransen op de wagten gekomen, sodat die lieve Burgers haar swieren doe afgedaan was.
13 Sijn der de gansche dag Patroeljes door de Stad gegaan, so te paard als te voet, en sijn die selve daags een menigte gevlugte van het oude bestier hier weder gekomen, en doe is de schrecretaris van het sogenaamde Committé van herstel, te weten v.Bacchum genaamt, te Oudeboon gevat; verscheidene van dat Committé zijn na Groningen gevlugt.
14 Sijn der opentlijke dankseggingen gedaan in de kerken, wegens de verlossing en herstelling van de Representanten.
16 Is der afgeleesen, dat het hoff weeder is sijn volle kragt hersteld is geworden als voor desen.
17 Sijn alle de burger Offijsijren gesijteerd op het Landshuis voor de Representanten, om verantwoording te doen wegens het gebeurde van den 26 Januarij, en is van gevolg geweest, dat meest alle die knapen sijn afgeset, en haar gewaarschouwd, om niet in hun uniform off met degens op de straat te swieren.
19 Is der een Publijkatje affgeleesen wegens dengeenen, die onder anijnestje sijn, te weten van het sogenaamde Commité van Herstel, dat sij alle weder meugen inkomen, exsemt H. Feugen hier Mr. Kleermaker, C. Gotschalk, avanturier, K. Kamminga, bediende van J. Simmeler van het stadsomtrommen, De Beer, vóór ’t jaar 1787 Gripman van hemellumer Oldephaert en eenen Predeker, een vremdeling en gesandt uit holland.
20 Sijn der eenige franse jagers vertrokken.
21 Sijn der weder sestig jagers binnen gekomen, en des avonds van te voren is de Commandant van de Jagers van hier na groningen vertrokken.
23 Sijn alle Fransen vertrokken, en des nademiddag sijn de Fransen hier van Harlingen binnengekomen, en des anderen daags weder vertrokken, om de andere te volgen. Sijn de kiesers, die de 11 Febrij op het ’s huis waren en doe uit elkander sijn geraakt, weder op nieuw hun werk begonnen, en hebbe tot Nieuwe Representanten gestemd de volgende: S. Harkema, Sontdag, Dijkstra, Cup, F.D. Leiber, Albt. Miedema.
24 Is der patent gekomen, dat alle de Fransen moeten marscheeren, hetwelk so een schrik onder een menigte menschen heeft verwekt, dat meest alle de Representanten op de vlugt sijn gegaan, en buitendien nog alle fatsoenlijke lieden met een getal van vier hondert personen, so dat die dag weder benaud is geweest. Is der weder afgeleesen, dat alle Representanten, die gevlugt sijn, bloot legge om gevat te worden, en aan de geregten order gegeven so sij te weten komen om op het blokhuis te brengen, en degene die de 19 Febrij. buiten de amminestij waren gesloten, sijn alle thans weder hier.
27 Is der afgeleesen, dat er een Committe van waakzaamheit is aan gesteld van de personen, als J.U. Dijkstra, Z.D. Leiber, I. Kundig, D. Fokeles, A.A. Bakker en C. Miedema. Dienselven nademiddag sijn alle de borgers in de wapens gekomen en hebbe sig alle op de Lange piep geposteerd; na een weinig toevens, sijn der weeder gecommitteerden uit de Representanten gekomen, waarop de borgers een kring vermeerden, en doe sijn de borger offijsieren op nieuws weder aangesteld.
12 Maart Is der affgeleesen, dat al den genen, die eenig ampt bekleed, sal moeten sweeren, dat hij een haater is van het Stadhouderschap.
14 Sijn hier weder drie Companje Ruiters gekomen.
16 Heeft J. Storm een Resolutje ontfangen, dat hem sijn ampt wordt affgenomen en om het Landschapshuis te verlaaten, en de bode Beukens is weder in sijn post geset, dus de 20de is hij der afgegaan en is gaan wonen boven S. Pluim.
24 Is de procureur André afgeset en in sijn plaats weder eenen Dr Scheltema aangesteld van Franequer; de selve tijdt is ook afgeset Hoekstra, als Commis en meder in sijnen plaats H. Feugen.
29 Is de stemdag geweest wegens een Nieuwe Munsipialiteit, en daartoe verkooren, weder vijff, die rede het een jaar geweest zijn, als: J. Valk, O.G. Gorter, R. Bos, J.van Asperen, J.C. Kutsch, en tot Nieuwe: J. Buisman (Mr Bakker), J. Teulinz (Handschoenmaker), F.de Haan (Coopman), T. Leenhuis (verver), H. Cuperus (Mr Silversmid), R. Nollides (Gortmaker), B.van Daalen (Hoedemaker).
5 April Is de Munsipialijteit begonnen met de verklaring affteneemen van de Nieuwe eed van alle amttenaaren, en de weldenkende hebbe het alle geweigerd, wel een getal van groot hondert. Is der negen duisent Glds uit de Comtoeren ge(no)men en onder vrijCoor uitgedeelt, ijder 7-10-.
11 hebben se de vier oudste Raadsheeren afgeset, als: de Hr Scheltinga, G. Buma, U.J. Huber en Arent Aulus van Haarsma.
20 Sijn der vier nieuwe Raadsheeren verkooren, als: Abr. Staal, Minniste Predeker, Visser, Borren en Alma.
22 Is de Munsijpialiteit begonnen te Removeren met de Roggedragers, en hebben een Nieuwe Commandeur benevens andere Roggedragers aangesteldt.
27
30
sijn de Nieuwe Raadsheeren geintroduseerdt, en hebben sessje genomen, dog sijn alle vier sonder mantel en bef opgetreden.
hebbe de overige Raadsheeren hunne demissje gevraagt, en vier hebbe het bekomen, als: de Vries, Goslinga, Slothouer en Boelens.
9 Meij Sijn de bierdragers, die de verklaring geweigerd hebbe, afgeset en andere in hunne plaatsen. Is der gelot om de schrievers plaatsen in de waag.
20 Sijn der tien state boden afgeset en ses nieuwe aangesteldt, na dien der nu niet meer dan agt boden sullen sijn. heeft de Kamerbewaarder Manegout ook sijn ontslag gekreegen.
2 Junij Is A.R. Vink tot Raadsheer geintroduseerdt, die voor heen is geweest Lutterse pastoor in Groningerlandt.
8 heeft de Raadsheer Rooda sijn demissje bekomen.
9 Is de hofs deurwaarder helder tot Raadsheer geintroduceerd, mits dat hij nog ook als Notaris fungeerende sal blieve.
op de selve dag des avonds om halff vijff uur was de Friese Garde gekommandeerd op de lange piep; na daar een uur vertroefd te hebben, is eindelijk een commisje uit ’t Committé van waaksaamheit gekomen, en doe wierd er een Ring van de garde gesloten, waar op T.D. Leiber aan ijder Offijsier een Resolutje heeft overgegeven, dat sij afgezet worden van hunne dienst en sijn geweest Capitein Geusau, Capitein Huterman(?) en de Adjudant F. Vast. Na sulks ontfangen te hebben, sei Leiber tegens hun: nu kunt gij maar heen gaan; gij hebt hier nu niet meer te maken; waarop direkt de Coll: van Sloten, alias van ’t vrijkoor, het Commando heeft opgevat, en is met de garde na het ternooivelt gemarscheert, waarop het volk eenige stukken sijn voorgeleesen, waarop direkt 37 man hun geweer en wapens hebbe afgeleid, en van Sloten is bij provisje Commandant van de garde, en heeft een schilwagt voor sijn deur staan, op het vliet.
11 Is de garde uitgemarscheerd, een gedeelte na Harlingen en een gedeelte na ter Schelling en de overige na het eiland...de weeks daaraan heeft van Sloten de Sergjant Feit met een brieff aan het Collegie gesonden, waarop direkt een ordonnantie is geslagen voor een week gasje, soodat wij ook van de post als sollijsiteur sijn beroofd geworden.
19 Is hier al het militair uit vertrokken na het kamp, so men segt; des avonds van te vooren hebbe de gewapende burgers de militairen afgelost, en hebben allen de wagten betrokken, en houden een etmaal wagt, wanneer sij afgelost worden, en genieten dagelijks 16 st: der voor, daar meests jongens toegebruikt worde en gemeen sooittje.
2 Augs Is der afgeleesen, dat ijder van sijn besit sal verpligt sijn op te bringen de Tagtigste penning, en binnen veertien dagen na dato deses een briefje in te geven, wat ijder denkt te bepalen, en voor de 12 Septbr de betaling, en ijder die suspekt(?) bevonden wordt wegens de aangaaff, is onderhevig, dat sijn boek nagesien wordt, en bij route dies honderd ducatons boete, en nog drievoudig betaalen.
sijn de steenen palen en de keetens bij het blokhuis met heerepadje genaamt, weg genomen, omdat bevonden was dat het door prins Willem de IV gemaakt was tot een gedagtenis.
4 Is de wipgalg bij het blokhuis weggebroken, en op deselve dato is ook de galg buiten en al het geregt weggebroken.
12 Is der afgeleesen, dat niemand sonder pas van de Natijonale Conventje uit de Republiek mag gaan, en dat men met geen orangjeblommen op de straat off voor sijn vensters mag pronken bij peene van geesseling en vijff jaren gebannen off bij de dood.
heeft de Lands-viskaal D.A. Hamerster sijn demisje gekreegen en in sijn plaats aangesteld eenen van den Burg.
15 heeft de hooft-Commies L. Pierson zijn demisje gekreegen en in sijn plaats een opsigter Plantinga.
20 Sijn der alle andere Collecteurs aangesteld voor dengene, die de verklaring geweigerd hebbe, sijnde in getal 18 Personen.
25 Is der affgeleesen, dat er voor de gotsdienst geen klokken meer sullen geluid worden, en dat de poorten van de stad des Sondags morgens niet meer sullen gesloten worde, en de predijkanten, noch eenige, die aan het kerkelijke behoort, sullen niet meugen met mantel en beff op de straat sig laaten sien, maar wel binnen de kerk, als sij sulks verkiezen, en vóór de Godsdienst mag der ook niet meer op de klokken gespeeld worden.
heeden sijn hier verscheiden Compagnien soldaten gekomen, en de selve avondt weder vertrokken na harlingen en sneek.
26 is hier twee Compani Hollanse Hoesaaren gekomen.
27 Sijn hier Soldaaten gearrijveerdt, die in het Camp geweest sijn.
28 Sijn hier weder twee Companie Hoesaaren gekomen.
29 Hebbe de Mijlijtairen de wagten begonnen, so dat de burgers nu sijn afgelost.
op dato dezes hebbe de burgers vier Nieuwe kopere veldstukjes present gekreegen van de munsijpijaliteit, en sijn daar op het geheele koor na buiten gemarscheerd, en geexseerd, en met Canon als met de snaphaanen geschooten, waardoor een van de Canonniers het ongeluk gehad heeft onder het laden van de Canon, dat het vuur vatte, sodat hij deerlijk beseerd is, want bijna is hij sijn eene handt quijt geraakt.
14 Septbr Is de weeder affgeleesen, om geen Mijnheer nog Mevr: en Juffvr: meer te seggen,
en dat geen Levereien meer meugen gedragen worden, als meede dat ieder wegens sijn graven verpligt is, om de wapens der aff te laaten doen binnen de tijd van veertien dagen, bij poene van honderd guldens boete.
15 Is de gwesen Commis Hoekstra op het blokhuis gebragt.
17 Is er een man van doccum gegeeseldt en een jaar in ’t tugthuis gebannen, om dat hij geropen hadt: orangje boven,
18 sijn de soldaten, die de 27 Augs hier gekomen sijn, weder vertrokken na Swol en deventer, en nu betrekke de burgers weder de wagten.
sijn alle Bijbels en de kussens, die in de kerken op de plaatsen, daar de Hr Staaten en Gedeputeerden plagten te sitten, der uitgehaald, en de 29 Septbr alles publiek verkogt; als mede de pijnigbank, wagen, Laders, met een woord alls wat tot een Capitaale Justijtie gebruikt wierdt.
20 Sijn der Twee companien Hoesaaren vertrokken na deventer.
21 sijn de andere Twee Companien Hoesaaren na Groningen vertrokken.
23 sijn hier weder de Vriese garde ingekomen, die nu de Hoekster en Wirdumer poorten de wagten betrekken.


Dagverhaal van de voornaamste Gebeurtenissen tijdens de omwenteling te Leeuwarden voorgevallen van 13 November 1813 tot 14 Januarij 1814, aangetekend door Roelof Storm.

1813

 

Novbr 13

Zaterdag

De franse buzoos met de douanen, en al wat frans, zo Politieq als Militair, order ontfangen de stad niet allenig, maar de gehele voormalige Republieq voor den 25 te moeten ruimen, om zig na oud Frankrijk te begeven.

Zondag 14

Heeft men hier sien inpakken en die het eerste klaar waren, sien vertrekken.

Maandag 15

De franse genr uit Groningen met de Perfect met nog eene menigte douanen met vrouwen en Kinders hier door na Harlingen gereisd.

16

De franse Staf met de Chandarmerij en een paar hondert militairen, die intussen van Groningen waren gearriveerd, van hier mede na Harlingen vertrokken.

Op deze datum hebben genoegzaam alle fatsoenlijke Lieden, tot Raadsheeren, Procr Genr en Municipale Raaden, de geweeren opgevat om de rust te bewaren.

17

Niets van belang gebeurt, alles stil.

18.

’S middags een 20 tal Russen Kosakken binnen getrokken, die met Burger musiek ten aanschouwe van duisenden aanschouwers zijn binnen gekomen.

19

De Kosakken weder na de Lemmer vertrokken, om so mogelijk te beletten het wegreizen van een grote zom geld, dat uit Oostvriesl. en Groningerland door de fransen was mede genomen; verder alhier stil.

20

Niets voorgevallen, alles stil.

21

Niets voorgevallen, alles stil.

22

Niets voorgevallen, alles stil.

23

Proclamatie uit naam des Keisers van Rusl: waarbij alle Regenten en amptenaren geordonneerd worden in hunne posten bij provisie te continueren.

24

de mennig cosakken, die den 19 na de zeekusten waren vertrokken, weder teruggekoomen, zijnde het schip, daar het geld in was, twee uur te voren, toen zij kwamen, in zee geweest, anders stil.

25

Weder van Groningen 50 kosakken ingekoomen, en ’s avonds de Perffect; uithoofde dat niet bij provisie in sijn Post wilde blieven continueren gevankelijk na Groningen (alwaar het Russis Hoofd kwartier sig bevind) gebragt sijnde, H.V. Sminia tot Perfect benoemd.

26

Weder eenige cosakken na de kleine steden vertrokken en de Sou-Perfect Rengers van Sneek en de Maire Blok van Harlingen hier doormede van Groningen gebragt, wegens klagten van pligtverzuim, zijnde de heer Humalda tot Sous-Perfect aangesteld; de Nation: Garde de Orangie Cocarde

opgeset, dat door vele gevolgd is.

27

Niets besonders voorgevallen.

28

’S middags te half twaalf uur de Vlaggen op de Torens uitgestooken en de Ingesetenen bij Publicatie het draagen van Orangie geordonneert; de Perfect weder terug gekomen, maar buiten functie gesteld, de Maire Blok mede ontslagen.

29

Niets gebeurd

30

Gepubliceerd de Belastingen, zoo die geheven sijn, bij provisie, die zo te blieven betaalen, alsmede dat de officieren en gemeenen in Fransen dienst hun Paspoort word gegeven, en die geneegen zijn weder in Holl:dienst te gaan, zig daartoe kunnen aangeven.

Decbr 1

Niets gebeurd, dan dat er nu, soo als eenige voorige dagen, hierdoor sijn gepasseert een groot aantal Groningerlanders varens-gezellen, die met verlof (om niet terug te keeren) na huis sijn gegaan, sijnde de Vloot verlaten.

2

Niets voorgevallen.

3

Niets voorgevallen.

4

De Postroete uit Holland weder open sijnde, waardoor de Couranten als voren sijn aangekomen, die melden, dat Willem de Zesde den 30 Novbr, ’s avonds te 5 Uur in ’s Hage van Scheveningen is aangeland.

5, 6

Niets voorgevallen.

7

Met veel geestdrift de aankomst van Willem de Zesde in Holland door Publicatie bekend gemaakt, de HH E.H. Bergsma en H.V. Sminia tot Commissarissen benoemd, ter regeling van de Grietenij en Stedelijke besturen, zijnde de Perfect en Rade van Perfecture bedankt; de eerstgenoemde Bergsma, was ten dien einde uit ’s Hage gesonden.

8

Sijn van hier na delfsijl tot adsistentie van de Groninger gewapende Burgermagt uitgetrokken 400 man van de Nation: Garde, tot het bemeesteren van die plaats, die nog door Fransen beset is en veel stroperijen in de nabij gelegen dorpen aanrigten.

9

Niets gebeurd.

10

Sijn Hoogheit Willem de Zesde tot Souverein van de 7 Provincien met veel geestdrift uitgeroepen sijnde; de gansche stad prachtig geillumineerd geweest en veel vreugde bedreven.

11

Niets voorgevallen.

12

Dankdag bij alle Gemeentens.

13

Niets voorgevallen.

14

Eenige garde honneurs, die uit Landdauw gedeserteerd waren, alhier met statie ingehaald.

15

Weder eenige garde honneurs binnengekomen; volgen opgaaf zijn zij met haar 17 weggegaan, maar niet zonder groot gevaar van achterhaald te worden.

16 - 20

Niets gebeurd.

21

Berigt gekomen dat Willem de 7de den 19 uit Spangien te ’s Hage is aangeland.

22 - 25

Niets voorgevallen.

26

Door Smeding een extra Courant uitgegeven, houdende een Publicatie van den 20 te voren, waarbij er een landstorm word bepaald van alle manspersonen van 17 tot 50 jaren.

27 - 31

Niets van belang gebeurd.

1814

 

Janr 1

De kerkklokken weder geluid.

2 - 5

Niets voorgevallen.

6

De Kosakken van hier vertrokken na Groningen en verder Rijnwaarts.

7

De tijding ingekomen, dat de Prinses van Oranje den 5 deser in ’s Hage is aangekomen.

8 - 12

Niets van belang voorgevallen.

13

Algemeene dank, vast en bede-dag, op order van de Soevereine vorst gehouden, over geheel Nederland, daar zig geen vijanden meerder bevonden, dog, door de Sterke Sneeuw-jagt, vele mensen gepriveerd; na de kerk te kunnen gaan.

14

en vervolgens de geheele maand, geen aanteekening gedaan, also er geen dingen sijn voorgevallen, die eenige besonderheden behelsden dan Courante-tijdingen.

Terug