Oude Raadzaal

Het Raadhuis werd in verband met ruimtegebrek uitgebreid met een vleugel richting de Hoofdwacht en het Hof. De in 1760-66 aangebouwde nieuwe vleugel bood plaats aan een grote raadzaal. Deze tweede raadzaal wordt, sinds de realisatie van de derde raadzaal in het oude Stadhuis (zie Blanke Ruim), ook met Oude of Grote Raadzaal –soms onjuist met Oranjezaal – aangeduid.
In de nieuwe vleugel en Oude Raadzaal werd het rococo of wel de Lodewijk XV-stijl toegepast. Aan de uitbeelding en glorificatie van het eigen stedelijke zelfbewustzijn kwam langzamerhand een einde. Daarvoor in de plaats kwamen symbolische voorstellingen van een goed bestuur in het algemeen en - aangepast aan de politieke realiteit – van het stadhouderlijke bestuur.

Origineel 18de eeuws zijn nog de grisailles boven de koninklijke portretten en schilderijen boven de deuren. Deze laatstgenoemde deurstukken zijn allegorieën op een goed  politiek bestuur. Het stucplafond van Jean Baptist Singer toont eveneens bestuurssymboliek met in de hoeken allegorieën van Gerechtigheid, Voorzichtigheid, Overvloed, Liefde en Geloof. Tevens zijn schouw, stucwerk en houtsnijwerk met grote vakkundigheid vervaardigd in de voor het rococo kenmerkende vormen. De wandbetimmering en omlijstingen waren oorspronkelijk gewit en verguld.[1]

Oorspronkelijk hingen in deze nieuwe raadzaal ook acht portretten van de Friese stadhouders en op de schouw een portret van prinses Maria Louise van Hessen-Kassel. Deze zijn in 1795 ten tijde van de Bataafse oproeren vernietigd. Alleen een Maria Louise is als kopie boven de schouw teruggekomen.
Voor de verdwenen portretten zijn die van het koninklijk huis in de plaats gekomen, vandaar ook wel de benaming Oranjezaal. Deze portretten zijn door diverse Leeuwarder kunstenaars in de 19de en 20ste eeuw vervaardigd in opdracht van het Sint Anthonij Gasthuis, die de staatsieportretten aan de gemeente schonk.[2]

[1] De portrettenreeks stelt de koningen en koninginnen sinds 1815 voor. Aan de lange wand zijn geplaatst: koning Willem I (van W.B. van der Kooi), koning Willem II en Willem III (van J.J.G. van Wicheren). Op de tegenoverliggende kant in afwijkende volgorde van regentschap: koningin Emma (C. Bisschop), koningin Juliana (Piet van der Hem) en koningin Wilhelmina (J.H. Jurres).
Eerder hingen er de portretten van de Friese stadhouders. In 1795 werden deze helaas verwijderd en later vervangen door de huidige schilderijen. Boven de schouw hangt het portret van Maria Louise van Hessen-Kassel. Het is een kopie van W.B. van der Kooi naar M. Accama.

[2] Het snijwerk werd door Dirk Emberveld en Eilardus Swalue, beiden afkomstig uit Leeuwarden, vervaardigd. Het stucplafond is van Jean Baptist Singer en de schouw van Hermanus Poggeman. De allegorische schilderingen boven de vier deuren, de zogenaamde sopraportes zijn door Rienk Jelgerhuis geschilderd. Rienk Keyert vervaardigde de grisailles boven de portretten.

Terug